فه‌رهه‌نگ‌ و هونه‌ر

2018-02-19-03-51-19ەکدارانەی کە تورکیا پاڵپشتییان دەکات. هەروەها لەگەڵ ئەگەری ئەوەی رێککەوتن کۆمەڵێک پرسی دیکەی هاوبەش بگرێتەوە بۆ کۆنترۆڵکردنی ناوچەکانی باب، جەرابلوس کە لە ژێر کۆنترڵی تورکیادان". گەڕی...
2018-02-18-21-47-02 نزیک بکاتەوە و دوای پرۆسەی لێکتێگەییشتن تاک بە تاکی هێزەکان دەتوانیین بەبەشداری هەمووحیزب و لایەنەکان کۆنفرانسی ئاشتی ببەستین و نخشە ڕێگای بزووتنەوە بە هاوکاری...
2018-02-18-21-18-00دوای 20 خولەک لە فڕینی لە رادار نەماوە و دواتر لە ناوچە شاخاوییەکانی سمیرۆمی ئەسفەهان کەوتووەتەخوارەوە. موجتەبا خالیدی ، گوتەبێژی فریاکەوتنی ئێران لەبارەی چارەنووسی سەرنشینەکانی فڕۆکەکە...
2018-02-18-21-15-11ئێستا سروودی ئەی رەقیبیش لەزاری قوتابییان نایەتەدەر. لایەنە کوردستانییەکانیش ئاڵای سەرەوەی بیناکانیان لێکردووەتەوە و گواستویانەتەوە ژووری کۆبوونەوەکانیان، دەیانەوێ لەم قۆناخە بەدواوە بەیەکگرتوویی بەرەنگاری ئەو دیفاکتۆیە ببنەوە...
2018-02-18-04-32-03به‌شێوه‌یه‌ی ناڕاسته‌وخۆ له‌ ڕێگه‌ی تابعه‌كانیه‌وه ‌یان جه‌نگ به‌وه‌كاله‌ت ((proxy war هه‌وڵی سه‌پاندنی هه‌ژمونی خۆی ده‌دات هه‌ر بۆیه ‌ئه‌گه‌رهاوسه‌نگی هێز(Balance of power) له ‌ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست تێك...

په‌یوه‌ندی راسته‌وخۆ

گه‌ڕان

 

هێما سۆفی

بزووتنەوەی کۆماریخوازانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە سەرەتای دامەزراندیەوە لە سەر بنەمای بیری نەتەوەیی و ئەسلی سەروەری سیاسی بۆ کوردستان، و ڕێنساس و گەرانەوەیەكی ئسولگەرایانە بۆ سەردەمی کۆماری کوردستان و هەروەها سودوەرگرتن لەبنەما فیكری و فەلسەفییەکانی سەردەمی كۆمار و پێشەوای نەمر، هەستاوە بە ساغكردنەوەی نەخشەڕێگایەكی سیاسی ـ نەتەوەیی، تابەلكوو نتوانرێت لەگۆڕپانی تێکۆشان و بزاڤی ڕزگاری خوازی کوردیدا، بەهاوكاری گشت لایەنی سیاسی دەخیل لەم بزافەدا، ئەسلی سەروەری سیاسی بۆ كوردی رۆژهەلاتی كوردستان مسەوگەر بكات. ‎بەم پێێە پڕۆژەگەلی سیاسی بزووتنەوە خۆی لە خزمەت بە گەلی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان و بە ئەنجام گەیاندنی سەروەری سیاسی دا دەبێنێت و بۆ ئەم مەبەستەش بە شەفافی هزر و گوتاری نەتەوەیی خۆی لە سە بنەماکانی سەرەوە خستۆتە گەر و لە لایەکی تریش نەخشە ڕێگای سیاسی بزووتنەوە خزمەت بە جووڵانەوەی کوردی و هێزە شۆڕشگێر و پێشکەوتن خوازاکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دا دەبێنێتە و هیچ کات بەشێک نەبووە لە ملمڵانێ و خۆ بە ئاڵترناتیوی حیزبەکان نازانێت بەڵکوو ئەوە رقابەتێکی پۆزەتیڤە لە چۆنیەتی ڕەوتی خەبات و تێکۆشان لە ڕوانگەی ئێمەوە و پێبەندین بەم خاڵە ئەخڵاقی ـ شۆڕشگێرییەوە.. ‎نەخشە ڕێگای بزووتنەوە بۆ ساغ کردنەوەی سەروەری سیاسی گەلی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان: ‎بزووتنەوەی کۆماریخوازان داهێنەر و خۆڵقێنەری بیرۆکەی پێکهێنانی حکومەتی دیفاکتۆیە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان کە بەم چەشنەو بە کورتی دەیخەینە بەر باس: ‎۱-کۆنفرانسی ئاشتی ، پێمان وایە دیاڵۆگ کارساز بە گوتاری نەتەوەیی دەتوانێ هێز و لایەنەکان لێک

Read more...

 

ئیبراهیم شێخ محمد
ده‌وڵه‌تی نوێی ئێران دوای جه‌نگی یه‌كه‌می جیهانی له‌ژێرفه‌رمانڕه‌وای ڕه‌زاشای په‌هله‌وی دامه‌زرا،وڵاتی به‌شێوازێكی نوێ ڕێكخسته‌وه‌،به‌دوای ئه‌ودا محمد ڕه‌زاشا له‌ساڵی 1941 له‌ته‌مه‌نی(22 )ساڵیدا به‌پشتیوانی ڕۆژئاوا ده‌سه‌ڵاتی گرته ‌ده‌ست، چاكسازیی ڕێژه‌یی له‌سه‌رجه‌م سێكته‌ره‌كان ئه‌نجامداكه‌به (‌شۆڕشی سپی) ناوده‌برێت، هه‌روه‌ك (كۆروش) خۆی ناوزه‌ند ده‌كرد كه‌له ‌سه‌رده‌می ئه‌ودا ئێران خاوه‌ن هێزو شكۆمه‌ندی بووله‌ناوچه‌كه‌دا،محمدڕه‌زاشا له‌ئه‌نجامی فشارو دورله‌ویستی خۆی له‌ساڵی(1978 )وڵاتی به‌جێهێشت، له‌شۆڕشێكدا به‌سه‌رۆكایه‌تی (ئایه‌توڵڵا خومه‌ینی) كه له‌پارسه‌وه‌ گه‌ڕایه‌وه‌ ئێران و‌خاوه‌ن باگڕاوندێكی فه‌نده‌مینتاڵیزمی ئیسلامی بووله‌ساڵی(1979) سیسته‌می سیاسی گۆڕی بۆ كۆماری، هه‌رچه‌نده‌ خومه‌ینی له‌ساڵی (1989) كۆچی دوای كرد به‌ڵام تاوه‌كو ئێستاش په‌یڕه‌وانی ده‌سه‌ڵاتیان له‌ده‌ستدایه‌وهه‌وڵی هه‌نارده‌ی شۆڕش ده‌ده‌ن بۆ ده‌ره‌وه‌ی سنوره‌كانی ئێران، له‌و چوارچێوه‌یه‌دا ئێران ڕۆڵێكی گرنگ ده‌گێڕێت له‌ ئیداره‌دانی ململانێكانی ناوچه‌كه‌دا خاوه‌ن پلانكیسم وستراتیژی تایبه‌ت به‌خۆیه‌تی وه‌ك یاریكه‌رێكی سه‌ره‌كی ڕۆڵ ده‌گێڕێت له‌و وڵاتانه‌ی شیعه مه‌زهه‌بن یاخود كه‌مینه‌یه‌كی كه‌می شیعه‌نشینن، ئێران ده‌یه‌وێت له ‌ڕێگه‌ی ستراتیژی هیلالی شیعه‌وه‌ خه‌ونی ئیمپڕاتۆری سه‌فه‌وی زیندو بكاته‌وه‌، ناردنه ‌ده‌ره‌وه‌ی شۆڕش له‌ ڕێگه‌ی سوپای (قودس) ئێرانی كرده‌ یاریكه‌رێكی به‌هێزله‌ناوچه‌كه‌دا،به‌هۆی جه‌نگ و ناسه‌قامگیری هه‌ندێ له‌ وڵاتانی عه‌ره‌بی

Read more...

 

 ئەسرین محمد زادە

حیزب ولایەنەکانی کوردستان بە ڕواڵەت خەبات دەکەن بۆ دێموکراسی و ئازادیی و بەرابەری و مافی ژنان...، دیارە ئەساسنامە و پەیڕەوی هەر حیزبێک چاو لێ بکەی زۆر بە پەرۆشەوە باسی لە مافی ژنان و پێگەی کۆمەڵایەتی و کەسایەتی توانای ژنانیان کردوە هاوکات لە سەر کاغەز سوور و پێداگرن کە ژنان دەبێ ڕۆڵی ئەکتیڤ و بەرچاویان لە موعادلاتی سیاسی و کار وئەرکی تەشکیلاتی حیزەبەکانیش داهەبێت.
بەڵام ئەمە تا چەندە ڕاستە و بە کردەوە لە ناو حیزبەکان کە خۆیان پێان وایە پێشرەوی گەلن متمانەیان بە وتەی خۆیان هەیە و لە مەیدانی کرداری دا بەڕێوەی دەبن ؟ کام ژنی کورد لە حیزبەکان لە ئاستی دەفتەرسیاسیش ئەگەر دابێت مافی بڕیاری یەکلاکەرەوە یا داڕشتنی بناغەی فیکری و تەنانەت سیاسەتی حیزبەکاندا هەیە؟ ساختاری پیاو سالاری ئەحزابی کلاسیک هیچ کات ناتوانن تەحمولی ئەوە بکەن ژنێک باڵاسەریان بێت واتە بڕیاری حیزبی لەلایەن ژن وەک ئینسانێکی شۆرشگێر و کاربەدەست هەژموونی بەسەریان دا زاڵ بکەن پێچەوانەوە تەنیا وەک ئامرازێک بۆ مانۆر وخۆ نیشان دان ژنان بەکاردێنن .ئەوەی جێی ڕامان و تێفکرینە بێدەنگی ژنانە لە حیزبەکان سەبارەت بەوهەموو ناداد پەروەری و تەفرەدانانەیە کە ناتوانن یان نایانهەوێت هەڵوێستی گۆنجاو بۆداکۆکی لە خۆیان و خەباتیان بکەن. ڕچە شکێنی کاتێک دەکرێت کە وەک فەرهەنگێک، وەک بەشێک لە ئیمان و باوەڕمان بە خەباتی

Read more...

 

بەرزان عەلی حەمە

گه‌وره‌ترین كێشه‌ی ئێستای كورد نه‌بوونی ئایدۆلۆژیایه‌كه‌ كه‌ ئاراسته‌ی بكات، ئایدۆلۆژیا چییه‌؟ یانی هه‌رشتێك كه‌ ئیمكانی مانه‌وه‌ی له‌ زیهنی به‌رامبه‌ردا هه‌بێت و ناچار یان گوێڕایه‌ڵ به‌ په‌یڕه‌وكردنیان بكات! بۆ نه‌ته‌وه‌كانی تر، دین، مه‌زهه‌ب یانژی كۆمۆنیزم، له‌ قۆناغێكدا ئایدۆلۆژیایه‌كی باش بووه‌ كه‌ هه‌موویانی به‌ره‌ و ئامانجێك یه‌ك ده‌نگ و ئاراسته‌ كردووه‌، كورد هه‌ر سێكیانی بۆ خه‌ڵكانی دی تاقی كردووه‌ته‌وه‌ و ته‌نیا بۆخۆی نا!

ڕۆژگارێك به‌یه‌ك فه‌توا له‌ ئاستانه‌وه‌ هه‌زاران كورد خۆیان به‌ستووه‌ و چوونه‌ته‌ غه‌زای ڕووس و ته‌ته‌ر و ڕۆم! به‌بێ ئه‌وه‌ی بپرسن له‌سه‌ر چییه‌؟! پاشان كه‌ ورده‌ ورده‌ له‌ ڕێی شعر و مه‌لا و ئه‌ده‌بیاته‌وه‌ كۆمه‌ڵگه‌ی كوردی (یه‌ك قیچ) هۆشیار بووه‌ته‌وه‌، یه‌كسه‌ر به‌دووی یه‌ك دوو كتێبی ماو و ماركس و ئه‌نجڵس و یه‌ك دوو وتاری ستالین كه‌وتوون‌ و بوونه‌‌ چه‌پ، ئه‌ها ده‌یان وت: له‌ مۆسكۆ باران بباریبایه‌ له‌ سلێمانی و هه‌ولێر خه‌ڵكانێك هه‌بوون چه‌تریان هه‌ڵده‌دا؟! ئه‌دی بۆچی ئێستا هیچ شتێك تۆ كۆناكاته‌وه‌؟ نه‌ كوردایه‌تی! نه‌ نیشتمان! نه‌ حیزب! نه‌ دین! ده‌ی تۆ له‌وه‌ته‌ی هه‌یت، یان وه‌كو قه‌ومێك هه‌ڵه‌ ده‌كه‌یت، یان هه‌ڵه‌ی قه‌ومی ده‌كه‌یت، تكایه‌

Read more...

 

سیروان سیرینی

له‌كاتێكدا كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی سه‌رسام بوون به‌ تێكشاندنی ئه‌ فسانه‌ی داعش له‌سه‌ر ده‌ستی پێشمه‌رگه‌, له‌ بڕی ئه‌وه‌ پێشبینی ئه‌وه‌مان ده‌كرد عه‌بادی خه‌ڵاتی پێشمه‌رگه‌ بكات, كه‌ چی له‌ دوا قۆناغی پرۆسه‌ی ئازادی عێراق حكومه‌تی فیدرالی به‌غدا، له‌ چوارچێوه‌ی پیلانێكی قێزه‌و‌ن ئۆپه‌راسیۆنه‌كانی رزگاركردنی حه‌ویجه‌ی دواخست بۆ ئه‌وه‌ی ته‌واوی هێزه‌كانی كۆبكاته‌وه‌ و له‌ ده‌رفه‌تێكدا هێرش بكاته‌ سه‌ر هه‌رێمی كوردستان.

ئه‌وه‌ بوو له‌ 16ی ئۆكتۆبه‌ری 2017 هێزه‌كانی عێراق له‌ ژێر فه‌رمانده‌یی پاسداران و حزب الله‌ و به‌ به‌كارهێنانی تانكی ئه‌بڕامز و پاڵپشتی تاقمی په‌لكێش وكاڵفام و خۆفرۆش و هه‌رزانفرۆشی نێوخۆیی هێرشیان كرده‌ سه‌ر شاری كه‌ركووك و ته‌واوی ئه‌و ده‌ڤه‌رانه‌ی مادده‌ی (140)ی ده‌ستوور ده‌یانگرێته‌وه‌ داگیریان كردن.

له‌كاتێكدا ئه‌م هێرشكردنه‌ پێشێلكردنی ماده‌ی (9)ی ده‌ستووری عێراقه‌ كه‌ نابێ حكوومه‌ت هێز له‌ دژی هاووڵاتیانی به‌كاربهێنێ! له‌ ئاكامی هێرشی دڕندانه‌ی حوكومه‌تی به‌غدا كۆمه‌ڵێك تاوانی قڕكردن و كوشتنی خه‌ڵكی سڤیل و بڕین و ده‌ربه‌ده‌ركرن له‌دژی كوردانی كه‌ركووك و ده‌وروبه‌ری ئه‌نجامدران.

حكومه‌تى فیدرالی به‌رده‌وام بوو له‌سه‌ر درێژه‌ دان به‌ سیاسه‌تى سه‌پاندنی ئابلووقه‌ی سه‌ر قووتى خه‌ڵكی كوردستان و راگرتنی بوودجه‌ و مووچه‌ى فه‌رمانبه‌رانی كوردستان و هاوشێوه‌ی سیاسه‌تى رژێمی به‌عسی شۆڤێنی

Read more...

 

بێستون هەورامی  
72 ساڵ بەر لەئەمڕۆ ڕەخساوی سەقای سیاسی لەئێران و بە هێزی ناسونالیزمی کوردی و یەکگرتویی وایکرد پێشەوا(قازی محمد)لە1946/1/22کەسەرەتای دەستپێکی جەنگی سارد بوو بەهاوکاری سۆڤیەت کۆماری کوردستانی لەمهاباد ڕاگەیاند .

دوای 11مانگ لەتەمەنی کۆماری کوردستان حکومەتی ئەو کاتی سۆڤیەت لەبەرانبەر وەرگرتنی نەوتی باکوری ئێران و هەروەها گەف و داواکاریەکانی(هاری ترۆمان)ی سەرۆکی ئەو ئەمەریکا تەواوی هێزەکانی خۆی کشانەوەو دەستبەر داری هەموو هاوکاریێکی کۆمار بوو .

بەم هۆیەوە سوپای ئێران بەهاوکاری چەند هێزێکی بەکر ێگێراو هێرشێکی بەربڵاوی کردە سەر کۆمارو سەرئەنجام لەماوەی چەند ڕۆژێک شەڕو پێکدادان کۆماری کوردستان دوچاری ڕوخاندن و هەروەها پێشەوا ڕوبەڕوی سزای لە سێدارەدان کرایەوە .

٭- لەدوای تێپەڕینی29ساڵ بەسەر ڕوخاندنی کۆماری کورد ستان و هەمان ساڵ بۆ بەرپابونی شۆڕشی ئەیلول کاتێک ئەم شۆڕشە لەڕێگەی گفتوگۆکانی لەگەڵ حکومەتی بەغدا گەلی کوردی بەدوا مەزڵگەی مافەکانی خۆی دەگەیاند وێڕای هاوپەیمانی و هاوڕاییەکانی بۆ سەرخستنی سیاسەتی کۆمەڵگای نێودەوڵەتی

Read more...

 

ئاوات قادری

ڕێژیمی كۆماری ئیسلامیی ئێران لە ماوەی ئەو چەندساڵەی دامەزران و تەمەنیدا‌، له ‌دژایەتی كردن لەگەڵ داخوازییه‌كانی گه‌لانی ئێران بە گشتی و گه‌لی كورد بە تایبەتی بەردەوام بووە و سیاسه‌تی توندوتیژیی و به‌دوور له‌پێوانه‌كانی دێموكراسی و مەدەنی گرتووه‌ته‌ به‌ر؛ ئه‌م شێوه‌ هه‌ڵسوكه‌وته‌ی ڕێژیمی كۆماری ئیسلامیی ئێران له‌به‌رامبه‌ر داخوازییه‌كانی گه‌لان، خۆی له‌خۆیدا، به‌پێچه‌وانه‌ی ئەو پێناسەی فره‌كه‌لتووری ئێران و پێكه‌وه‌ ژیانی برایانه‌ی پێكهاته‌ جۆراوجۆره‌كانی نێو ئێرانه‌.

ئێران بەوتەی خۆی پێناسه‌ی كه‌لتوورێكی چه‌ند هه‌زارساڵه‌ی پێكه‌وه‌ ژیانی گه‌لانه‌ له ‌رۆژهه‌ڵاتی ناویندا و خاوه‌ن هێزێكی پته‌وی شارستانییه‌ كه‌ نێوه‌ڕۆكی خۆی له‌ رۆحی برایه‌تی و تێكه‌ڵاوی كه‌لتووری له‌ ئاستێكی هه‌رە به‌رزدا ده‌نوێنێت و ئه‌م هێزه‌ش، بۆته‌ هه‌وێنی پێكه‌وه‌ ژیانی گه‌لان؛ به‌ڵام لە هەموو تەمەنیدا، ڕێژیمی كۆماری ئیسلامی له‌ سه‌ر ناوی، ئەسڵی وەلایەتی فەقیهی و یەك پارچەیی نەخشەی ئێران، حیسابی بۆ هیچ یەك لە نەتەوە غەیرە فارسەكان نەكردووە و بەپێچەوانەشەوە دژایه‌تی خواسته‌كانی گەلانی ئێران بە گشتی و گه‌لی كورد بە تایبەتی كردووە و دەكات؛ هاوکات بەردەوام بووە لە سەركوت كردنی هەموو ئێعتراز و دژایەتییەك لە هەمبەر سیاسەتەكانی خۆیدا و هەوڵی داسەپاندنی دەستووری ئیسلامیی دەدات و بەردەوام خواست و ویستی ئەوە بووە كە تێكەڵاوی دین لەگەڵ سیاسەتی خۆی قووڵتر و پتەوتر بكات؛ بە ناوی دین تووندترین و ناعادڵانەترین حوكمەکان

Read more...

بزووتنەوەی کۆماریخوازی رۆژهەلاتی کوردستان ٢ی رێبەندان ٧٢هەمین سالرۆژی دامەزرانی یەکەم کۆماری کوردستان، لە نەتەوەی کورد پیرۆزدەکات

هاۆنیشتمانانی خۆشەویستwenai peshawa qazii 

رۆژی ٢ی رێبەندان، ٧٢سال بەسەر دامەزرانی یەکەم کۆماری کورستاندا تێدەپەرێت، ٢ی رێبەندان و کۆمار بۆ کورد، تەواۆکەری بیرەوەریەکی پر لەشانازی و نووختەگۆرانێکی زەق و بەرچاۆ لەمێژوویی نەتەوایەتی کورد و کوردستانن. مێژووی کۆمار دەگەل رووداوە چارەنووس‌سازەکەی ٢ی رێبەندان، وەبیرهێنەرەوەی قۆناغێکی زێرینی سەروەری‌سازی بۆ نەتەوەی کوردن، یاد و یادمانی ٢ی رێبەندان و کۆمار، واتە گەرانەوەیەکی ئسوولگەرایانە بەلام رۆمانتیکی لە عالەمی زەێن و خەیال، بۆ دوونیای واقیعی سەروەری و سەربەستی کوردانە، واتە گەرانەوەیەکی زەمەنی بۆ قۆناغێکی درەۆشین و زێرینی پر لە بەختەوەری، سەربەستی، پر لە ئازادی‌،و ئاسایش و خێر، وە خۆشی نەتەوەیی، هەربۆیەشە ئەم رۆژە لە گشت لایەکی کوردستان وەک لووتکەی هەره‌بەرزی دوونیای بیرەوەریەکانی نەتەوەیی، بەرێزەوە یادی دەکرێتەوە وجێژنی بۆ دەگیردرێت.

Read more...

 

ئاراس جەواد

نه‌ له‌ بیری ده‌كه‌ین و نه‌ لێتان ده‌بوورین

یەكەم بیری نەوت لە كەركووكدا لە ساڵی 1928 دۆزرایەوە. هه‌ر له‌و سه‌رده‌مه‌وه‌ تا ئێستا، ئەم شارە بەردەوام چاوی زۆر لەسەر بووە و بەردەوام ئەو گۆڕانكارییە سیاسی و ئیدارییانەی بەسەریدا هاتووە، هەموو هۆکاری هەبوونی نەوت بووە. نەوتی کەرکووک نه‌ ته‌نیا بۆ خودی شاره‌كه‌، به‌ڵكوو بەردەوام کێشە بووە بۆ باشووری كوردستان. داگیركه‌رانی كوردستان به‌گشتی و دەسەڵاتداران و ڕژێمه‌ یه‌ك له‌دوای یه‌كه‌كانی ده‌وڵه‌تی ده‌ستكردی عێراق به‌تایبه‌تی، به‌درێژایی مێژوو نه‌وتی كه‌ركووكیان بۆ بەرژەوەندیی خۆیان و ڕژێمه‌كانیان بەکار هێناوە. ئێستاش حکوومەتی عێراق لەگەڵ ئێراندا ڕێککەوتنێکیان کردووە بۆ هەناردەکردنی نەوتی کەرکووک بۆ ئێران.


دوای خیانه‌ته‌ گەورەكه‌ی 16ی ئۆکتۆبەر، كه‌ به‌ بڕیار و ڕێكکه‌وتنی چەند کەسێکی نێو باڵێکی یەکێتیی نیشتمانیی كوردستان، شاره‌كانی كەركووك و خورماتوو و خانه‌قین و ده‌وروبه‌ریان به‌ وڵاتانی داگیركه‌ری كوردستان فرۆشت، سه‌رجه‌م ئه‌و ناوچه‌ كوردستانییانه‌ سه‌رله‌نوێ داگیر كران و به‌شێكی زۆری دانیشتووانه‌كه‌شی ئاوارە‌ و ده‌ربه‌ده‌ر كران و حکوومەتی عێراق جارێکی تر دەستی بەسەر بیرە نەوتییەکانی شاری کەرکووکدا گرتەوە.


پاش ئه‌و خیانه‌ته‌، كه‌ به‌ گەورەترین خیانەتی سەردەم، کە لە مێژووی کوردایەتیدا کرابێ، دێته‌ هه‌ژمار، ڕۆژی نۆی كانوونی یه‌كه‌می 2017، جه‌بار لعێبی، وه‌زیری نه‌وتی عێراق ڕای گه‌یاند كه‌، ڕێكکه‌وتننامه‌ی

Read more...

 

وەحید كەماڵی ئیلامی

لانیكەم یەك سەدەیە كورد لە هەرچواربەشەكەی وڵاتە پارچەكراوەكەمان هاوار دەكات بە گوێ دۆست و دوژمن كە ئەیەوێت سەربەست و ئازاد و لە ئاشتیدا بژیت (كە پێموایە دەبێ پێناسەیەكی نوێ و جیاواز بۆ واتای دۆست و دوژمن بكرێت). بەدرخانەكان و ئارارات و شێخ سەعید و سەید ڕەزا و عوبەیدولای نەهری و سمكۆ و شامگەی یاری و قازی محەممەد و شێخی حەفید و میری ڕەواندوز و بارزانی و مام جەڵال و قاسملو و ئۆجالان و چەندین سەركردە و شۆڕش و ڕاپەڕین و سەرهەڵدانی تاڵ و شیرینمان بیستووە و بینیوە.
لە ئەنجامی ئەمانەی كە لە سەرەوە بژرادمان چی بەدەستمان ماوە وەك ئەنجام؟ نیمچە هەرێمێكی تاپۆ نەكراو بەناوی كورد بوو كە ئەویش زیاتر خرایە قەرەنتینەوە و ئەگەر هاوكێشەكەكان هەر بەم شێوەیە بەردەوام بن پێموایە دوایی هەر كورد خۆی وازێ لێدەهێنێت و ئەیدا بەدەستی ئەوانەی كە بتوانن بەڕێوەی ببەن. بۆیە ناوی ڕۆژاوام نەبرد چونكە هێشتا چارەنووسی ئەویش یەكلا نەبووە و بە پاشەكشەیەكی ئەمریكا گورگەكانی دەوروبەر تەماهی باشیان لێكردووە و لە ئەگەڕی نەبوونی پشتگیریی دەرەكی زوو یان درەنگیش بێت هەر ئەیخۆن.
ڕاستە سەرەڕای ئەم هەموو نەهامەتی و ماڵوێرانی و خۆشی و تاڵییە هەر ماوینەتەوە و بەردەوام دەبین بەڵام پرسیار ئەوەیە: " بۆ سەرناكەوین لە بونیادنانی كیانی خۆمان و دامەزراندنی وڵات و دەوڵەتێكی كوردی؟"
بێگومان هەموو وەڵامەكان بۆ ئەم پرسیارە گشتیە لای خەڵك و ئەو كەسانەیە كە بیر و مێشكیان

Read more...

 

ناسر باباخانی
(١) ئه‌ستاندنه‌وه‌ی شه‌قام

له‌ نێو خه‌ڵكی ئێران ئه‌م ڕۆژانه‌ بۆته‌ باو، كه‌ گرانبوونی كه‌لوپه‌ل بۆ وێنه‌ هێلكه‌ _وه‌ك هێمایه‌ك بۆ گرانیی شتومه‌ك_ هۆكاری ڕژانه‌ سه‌ر شه‌قامه‌! بۆیه‌ ده‌كرێ له‌سه‌ر ئه‌م بنه‌مایه‌، جۆری په‌یوه‌ندییه‌كانی حكوومه‌تی كۆماری ئیسلامیی ئێران و خه‌ڵكی ئه‌م وڵاته‌، زیاتر له‌سه‌ر هاوكێشه‌ی جیقنه‌ و هێلكه‌ لێكده‌ینه‌وه‌. دیاره‌ تووشی هه‌ڵه‌ش ده‌بین ئه‌گه‌ر لێكدانه‌وه‌كه‌مان هه‌ر به‌ هۆكاری ئابوورییه‌وه‌ سنوورداركه‌ین و له‌ كێشه‌ سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانی كۆماری ئیسلامی خافڵ بین.

به‌هه‌رحاڵ ئه‌زموونی چل ساڵ حوكمڕانیی كۆماری ئیسلامی نیشانی داوه‌ تا ئێستا به‌شی خه‌ڵك هه‌ر جیقنه‌ بووه‌ و به‌شی حكوومه‌ت و ده‌ست و په‌یوه‌نده‌كانی هێلكه‌ی دووزه‌ردێنه‌، هێلكه‌یه‌ك كه‌ ڕه‌نگه‌ ئه‌مجاره‌یان سه‌ری نه‌خوا، به‌ڵام لانیكه‌م زۆر هاوكێشه‌ی له‌ نێوخۆدا گۆڕی، كه‌ به‌ باوه‌ڕی من گرینگترینیان گه‌ڕانه‌وه‌ی شه‌قام بوو بۆ خه‌ڵك. خه‌ڵك له‌ هه‌موو دنیادا خاوه‌نی شه‌قامن، شه‌قام گه‌وره‌ترین هێزه‌ به‌رامبه‌ر به‌ چواردیوارییه‌ك كه‌ خاوه‌ن ده‌سه‌ڵاته‌كان خۆیانی تێدا حه‌شار ده‌ده‌ن. كه‌وابوو له‌مه‌و به‌دوا ئیتر ترسه‌كه‌ ڕژاوه‌ و شه‌قام هی خه‌ڵكه‌ و هه‌ر كات مه‌یلیان له‌سه‌ر بێ و ئیراده‌ بكه‌ن ده‌توانن بڕژێنه‌ سه‌ر شه‌قامه‌كان، ئه‌مه‌ ڕێك ئه‌و دیارده‌یه‌ بوو كه‌ چل ساڵه‌ كۆماری ئیسلامی به‌ ته‌واوی توانایه‌وه‌ حه‌ولی بۆ ده‌دا نه‌یه‌ته ‌دی و نه‌بێته‌ ئه‌مری واقیع، بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش له‌ هیچ چه‌شنه‌ سه‌ركوت و زیندان و كوشتنێكیش درێغی نه‌كرد. خه‌ڵك شه‌قامیان ئه‌ستانده‌وه‌

Read more...

 

شاخه‌وان برایم عه‌بدوڵا

ئه‌و پێشێلكارییانه‌ی ده‌سه‌ڵاتدارانی ئێران به‌رانبه‌ر خۆپیشانده‌ران ئه‌نجامی ده‌ده‌ن، زۆر له‌وه‌ زیاترن كه‌ میدیاكان ده‌یخه‌نه‌ ڕوو، به‌وپێیه‌ی ده‌سه‌ڵاتدارانی ئێران ترسێكی رژدیان هه‌یه‌ ئه‌گه‌ر ئاستی پێشێلكارییه‌كان زۆر زه‌ق ببنه‌وه‌، ئه‌وا راسته‌وخۆ ئه‌مه‌ریكا وه‌ك بیانوویه‌ك ده‌ستوه‌ردانی ئاشكرا له‌ ئێراندا بكات، ئاخر ئه‌مه‌ریكا هه‌میشه‌ ده‌ڵێت ئێران ده‌ستی هه‌یه‌ له‌ سه‌رهه‌ڵدانی ئاڵۆزییه‌كانی ناوچه‌كه‌ به‌ پاڵپشتیكردنی ئه‌و گرووپه‌ توندڕه‌وانه‌ی ناوچه‌كه‌یان شێواندووه‌، له‌ كاتێكدا ئه‌مه‌ریكا ده‌یه‌وێت وه‌ك تاكه‌ وڵاتی باڵاده‌ست له‌ ناوچه‌كه‌دا وێنای خۆی بكات.

ئه‌گه‌ر ترس له‌ ئه‌مه‌ریكا و دروستبوونی هاوپه‌یمانێتی نه‌بێت، ئه‌و رژێمه‌ی ئێسته‌ فه‌رمانڕه‌وای ئێران ده‌كات، به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك رێ به‌ خۆپیشاندانی به‌رفراوانی له‌م جۆره‌ نادات، ئه‌وه‌ی ئێسته‌ له‌ شه‌قامی ئێران روو ده‌دات، نه‌ك هه‌ر به‌ دڵی ئێران نییه‌، به‌ڵكو ئێرانی ته‌واو ته‌نگه‌تاو كردووه‌ و هه‌تره‌شی له‌ ده‌ستوه‌ردانی ئه‌مه‌ریكا و دروستبوونی هاوپه‌یمانێتی چووه‌، به‌وپێیه‌ی له‌ ئه‌گه‌ری په‌ره‌سه‌ندنی زیاتری خۆپیشاندانه‌كان و ئاشكرابوونی زیاتری پێشێلكارییه‌كان، ئه‌گه‌ری ده‌ستوه‌ردانی ئه‌مه‌ریكا له‌ ئارادایه‌، ئاخر ئه‌مه‌ریكا هه‌ر خۆی له‌ بیانوو ده‌گه‌ڕێت بۆ ئه‌وه‌ی بچێته‌ ناو قووڵایی ئێران و ئیش له‌سه‌ر ئه‌و خاڵه‌ لاوازانه‌ی سیاسییه‌كانی ئێران بكات، تره‌مپیش كه‌ ده‌یه‌وێت له‌ ماوه‌ی سه‌رۆكایه‌تییه‌كه‌ی خۆیدا سنوورێك بۆ ئێران دابنێت، هه‌م پاڵپشتی خۆپیشانده‌رانی كرد و هه‌میش گوتی، ئێسته‌ كاتی گۆڕانكارییه‌ له‌ ئێران.

راسته‌ ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ زۆره‌ خۆپیشانده‌ران له‌ژێر گوشاردا بچنه‌وه‌ ماڵه‌كانیان، به‌ڵام ئێران نایه‌وێت ئاستی پێشێلكاریییه‌كان به‌ ئاشكرا بۆ دنیا روون بكرێنه‌وه‌،

Read more...

 

عەبدولڕەحمان مەهابادی
ئەوەی لەدوارۆژانی كۆتایی ساڵی 2017 لەئێران دەستیپێكردووەو بەخێرایی تەواوی ئێرانی گرتۆتەوە بەرهەمی ئەو تۆوەیە ساڵانی پێشو چەندراوەو ئێستا بەریگرتووە. بەواتایەكیتر، ئەم راپەڕینە شتێكی خۆڕسك نەبووەو رق‌و كینی خەڵكی تەنگ پێهەڵچنراوی راپەڕیو، هەڵقوڵاوی ئەم ستەم‌و چەوساندنەوەیەیە كە بەسەر خەڵكدا سەپێندراوە.

رق‌و كین پەنگخواردووی خەڵك دژ بەرژێمی دیكتاتۆری ئایینی دەسەڵاتدار لەئێران، ئێستا بەهۆی نەداری‌و باری خراپی ئابووری بواری بۆ رەخساوە كە سەر هەڵبدات‌و ئەگەر هۆكاری یارمەتیدەریش هەبێت بەری خۆی بدات. ئەگەر لەوە بەدەر بوایە راپەڕینەكان بەم خێراییە دەنگ‌و رەنگ‌و خەڵكی راپەڕیوو دروشم‌و داواكارییەكانیان بەشكلێكیتر خۆی نیشاندەدا. بەڵام لەراستیدا روخاندنی ئەم رژێمه داواكاریی هەرە سەرەكی و بنەڕەتی ئەو خەڵكەیە. هەربۆیە ئەم راپەڕینە كە بۆ دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرانبەر بەگرانی دەستی پێكرد، هەر لەسەرەتاوەو دەستبەجێ ئاوێتەی دروشمی مەرگ بۆ خامنەئی، مەرگ بۆ روحانی و مەرگ بۆ دیكتاتۆر بوو!

دەكرێت هوكاری دەركەوتنی ئەم رق و ناڕەزایەتییەی خەڵك ئەژمار بكەین كە گرینگترینیان بریتین لە:

بێ وڵام مانەوەی داواكاریی ئەوانەی داراییەكانیان داوە بە دەزگاكانی تایبەت بە دارایی سەر بە باڵەکانی رژێم و دواتر پارەكەیان پێ نەدراوەتەوه، ئاوڕنەدانەوەی رژێم لە هاوكاریكردنی ئەو خەڵكەی

Read more...

 

بەرزان عەلی حەمە

قه‌ڵه‌مڕه‌وی ئێستای ئێران، گه‌وره‌تره‌ له‌ قه‌ڵه‌مڕه‌وی ڕۆژگاری سه‌فه‌وی، ئێرانی ئه‌‌مڕۆ به‌ ئه‌ندازه‌یه‌ك په‌لی هاویشتووه‌، كه‌ ده‌شێت به‌ یه‌كێتی سۆڤیه‌تی خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستی نوێ ناوی ببرێت، ئه‌م شێوازه‌ له‌ په‌لهاویشتن و فراوانخوازی، لاستیكێكه‌ تا ئه‌ندازه‌یه‌ك ده‌كشێ و گه‌ر زیاتر ڕایكێشن ده‌پسێ.

ئێرانی ئێستا، له‌ زۆر ڕووه‌وه له‌ یه‌كێتی سۆڤێت ده‌چێت، یه‌كێتی سۆڤێت به‌هۆی فراوانبوونه‌ له‌ ڕاده‌به‌ده‌ره‌كه‌ی و فره‌نه‌ته‌وه‌یی و خراپی ڕه‌وشی ئابورییه‌كه‌یه‌وه‌، هه‌ره‌سی هێنا، ئێستای ئێران كتومت له‌و ڕۆژگاره‌ ده‌چێت و وادیاره‌ هه‌ر وه‌ك ئه‌ویش هه‌ره‌س دێنێت.

ئێوه‌ سه‌یری نه‌خشه‌ی كۆن و نوێ بكه‌ن، ئێرانی ئێستا، دووهێنده‌ گه‌وره‌تره‌ له‌ ئیمپراتۆریای سه‌فه‌وی، ڕۆژگاری سه‌فه‌وی، فارسه‌كان به‌شێك له‌خاكی عێڕاق و كه‌مێك له‌ ئه‌فغانستان و به‌شێكیش له‌ ئازه‌ربایجانیان به‌ده‌سته‌وه‌ بوو، به‌ڵام ئێرانی ئێستا، هه‌موو عێراق و هه‌موو سوریا و هه‌موو لوبنان و هه‌موو یه‌مه‌نی به‌ده‌سته‌وه‌یه‌! به‌م پێیه‌ش، كۆماری ئیسلامی ئێران، هه‌موو میراتی سه‌فه‌وی به‌ده‌ستهێناوه‌ته‌وه‌ و‌ به‌ره‌ و به‌ده‌ستهێنانه‌وه‌ی شكۆ و میراتی ساسانیان ده‌ڕوات، ئه‌گه‌ر یه‌مه‌ن و سوریا یه‌كلایی بكاته‌وه‌ و بۆی بچێته‌ سه‌ر، سه‌ره‌ی ئازه‌ربایجان دێت و به‌مه‌ش ده‌سه‌ڵاتی ئێران ده‌قاوده‌ق ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ سه‌ر نه‌خشه‌ی ده‌ورانی ساسانی.

ساسانییه‌كان نزیكه‌ی ٤٢٧ ساڵ حوكمڕانییان كرد، په‌لێكیان له‌قه‌فقاز و په‌لێكیشیان له‌ ئه‌فه‌ریقا بوو، لوتیان به‌ ئه‌وروپاوه‌ و سنگیشیان به‌ ئاسیای ناوه‌ڕاسته‌وه‌ بوو! به‌قه‌ولی به‌شار ئه‌سه‌د فه‌رمانڕه‌وای (البحار الخمسة) بوون، ئه‌م ده‌سته‌واژه‌یه‌ی ئه‌سه‌د، مه‌به‌ست لێی هه‌موو ئه‌و وڵاتانه‌یه‌ كه‌ له‌سه‌ر پێنج ده‌ریاكه‌ن (ده‌ریای قه‌زوین،

Read more...

 

په‌یڕه‌و ئه‌نوه‌ر

ئێران دنیایه‌كی ئاڵۆز و تێكه‌ڵه‌، ئه‌م ئاڵۆزییه‌ له‌ شوناسی سیاسی و سیستمه‌ سیاسییه‌كه‌یه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كات تا ده‌گات به‌ پرسی داڕشتنی ئازادییه‌ سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان و ئازادیی تاكه‌كه‌سی و پێوه‌ندییه‌كانی نێوان نێر و مێ و دوانه‌ی ده‌سه‌ڵات و هاووڵاتی. دیاره‌ ئێران هێزێكی ئایدۆلۆجی مه‌زه‌وی ده‌یجووڵێنێت و دوانه‌ی ده‌سه‌ڵات و تاكیش له‌سه‌ر ئه‌م بنه‌مایه‌ له‌گه‌ڵ یه‌كتر له‌ پێوه‌ندیدان.

ئێران له‌ دوای شۆڕشی ئیسلامی ساڵی ١٩٧٩ـه‌وه‌ بونیاده‌ سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانی خۆی ده‌ستكاری ده‌كات، ده‌ستكاری به‌و مانایه‌ی هه‌وڵ ده‌دات وه‌ك یه‌كه‌یه‌كی مه‌زه‌وی له‌ ناوه‌وه‌ و ده‌ره‌وه‌ی خۆی ئاماده‌ بێت و ڕۆڵ ببینێت. وادیاره‌ ئه‌وه‌ی ئه‌مڕۆ ده‌بینرێت شتێكی تره‌، ئێران له‌ ده‌ره‌وه‌ ئاماده‌یه‌، به‌ڵام له‌ ناوه‌وه‌ ڕووبه‌ڕووی فشار و ناڕه‌زایی و له‌رزینی بونیاده‌كانی بووه‌ته‌وه‌.

خه‌ڵكانێك هه‌م له‌ تاران وه‌ك ناوه‌ند و هه‌میش له‌ ناوچه‌كانی تری وه‌ك رۆژهه‌ڵاتی كوردستان له‌سه‌ر شه‌قامه‌كانن و ناڕه‌زایی به‌هۆی بێكاری و خراپی خزمه‌تگوزاری و پرسی گه‌نده‌ڵییه‌وه‌ ده‌رده‌بڕن. خۆپیشاندانه‌كان وه‌ك كرده‌ و ڕووداو چه‌نده‌ هه‌ڵگری خه‌ونی ئابوورین، دوو ئه‌وه‌نده‌ هه‌ڵگری خه‌ونی سیاسی گه‌وره‌ و خه‌یاڵی سیاسیی گه‌وره‌ن كه‌ ئێران زیاتر له‌ سێ ده‌یه‌یه‌ له‌ كۆمه‌ڵگه‌ی ئێرانی داگیر كردووه‌. وا ده‌بینرێت كه‌ ئێرانی ئه‌مڕۆ به‌هۆی سه‌رقاڵبوونی به‌ دنیای ده‌ره‌وه‌ی

Read more...

دواین هه‌واڵ

به‌رنامه‌ی کۆماریخوازان