دکتۆر قوتبەدین سادقی ناوبژیوانی هەشتەمین خولی فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی شانۆی سەرشەقامی مەریوان، لە وۆرکشۆپێکی فێرکاریی شانۆدا رایگەیاند: ئەرکی سەرشانی هونەرمەندە شانۆ بباتە نێو خەڵکەوە.
هاوکات لەگەڵ بەڕێوەچوونی هەشتەمین خولی فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی شانۆی سەرشەقام لە مەریوان، سادقی، وۆرکشۆپی فێرکاریی دەرهێنەری شانۆی سەرشەقام بۆ هونەرمەندان و گرووپەکانی بەشداربووی فێستیڤاڵەکە ساز کرد.
سادقی گوتی: کاری هونەرمەندان دوو لایەنی هەیە، هونەرمەندان لەگەڵ ئەوەدا کە رۆحییەتێکی رەخنەگرانەیان هەیە، کێشە و گرفتەکانی خەڵک دەردەبڕن و لایەنی کۆمەڵایەتیی بەرهەمەکەش دەپارێزن، هونەرمەندانی بواری شانۆی سەرشەقام دەبێت بچن بۆ لای خەڵک و ئەوان بەو هونەر ئاشنا بکەن. لە شانۆی سەرشەقامدا ئەگەر بابەتەکانی پەیوەندیدار لەگەڵ کۆمەڵانی خەڵک نەیەتە ئاراوە، ئەو چین و توێژە سەرنجێکی وای پێنادەن هەر بۆیە رۆڵی خەڵک لە شانۆی سەرشەقامدا لە هەر شتێکی دیکە گرینگترە.
سادقی لە سەرەتای قسەکانیدا باسی جیاوازیی بوارەکانی جۆراوجۆری شانۆی سەرشەقام کرد و گوتی: سێ جۆر و شێواز لە شانۆگەرییەکانی دەرەوەی هۆڵ دەتوانین بێنینە ئەژمار کە بریتین لە وردە شانۆکانی ئایینی و دابونەریت، شانۆگەریی شوێن و شانۆگەریی بانگەشەیی ـ هەست بزوێن کە نابێت ئەم بوارانە پێکەوە تێکەڵ بکرێت.
گوتیشی: گرینگترین بنەما لە کاری دەرهێنانی شانۆی سەرشەقامدا، ناسین و پێناسەکردنی دروستی هەر کامە لەو بوارانەیە. ئەوەی کە لە ئێران بە شانۆی سەرشەقام ناو دەبرێت، وەرگێڕدراوێکی هەڵەیە لە شانۆی بانگەشەیی ـ هەست بزوێن کە شانۆیەکە خیتابی واتە رووەوە بینەر، خێرا و شۆک لێدەر کە ئەکتەر و دەورگێڕەکانی زیاتر لەەوەی کە بە دوای لایەنەکانی جوانی ناسانەوە بن، ئاژاوەچین.
ئەوەشی خستە روو: گرینگترین پێناسە بۆ شانۆی سەرشەقام ئەوەیە کە ئەو هونەرە ببەیە نێو خەڵکەوە و کاریگەریی لەسەر خەڵک دابنێی. خەڵکی ئێمە بۆ هونەر پارە خەرج ناکەن. بە داخەوە هێشتا بەشێک لە ژیانی خەڵکی ئێمە فەرهەنگیی نییە. بەپێی لێکۆڵینەوەکان بەشی بوودجەی لایەنە جۆراوجۆرەکانی فەرهەنگ لە قرتاڵەی خەرجی رۆژانەی بنەماڵەی ئێرانییدا ٢.٣ لە سەد بەراورد کراوە، ئەمە لە حاڵێکدایە کە بەشی بوودجەی دوخانیات و جگەرە لەم قرتاڵەیەدا رێژەی ٧.٣ لە سەدی بۆ خۆی تەرخان کردووە و لە رێژەی خەرج کردن بۆ هەموو هونەرەکان زیاترە.
سادقی لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا گوتی: ئەم بابەتە نیشان دەدات کە بۆ بنەماڵەی ئێرانی جگەرە حەوت ئەوەندە گرینگترە لە حەوت لقی هونەر و بەرهەم گەلی فەرهەنگی و هونەری پێگەیەکی بەرزی لە بنەماڵەی ئێرانیدا نییە. لە بارودۆخیکی ئاوادا ئەوە هونەر و بە تایبەت شانۆیە کە دەبێت بەرەو لای خەڵک بڕوات.
روونیشی کردەوە: ئەرکی سەر شانی ئێمە لە سەردەمی مودێرنیتەدا رەخنەیە و تێڕوانینی دووپاتە بۆ بنەماکان و بنچینە کۆمەڵایەتییەکان و دەستکەوتەکانی رابردوو لەم قۆناغەی ئێستادا زۆر پێویستە. هونەری شانۆ یەکێکە لە دیاردەکانی مودێرنیتە و یەکێک لە کۆڵەکانی مودێرنیتە رەخنەیە و یەکێک لە رێگاکانی رەخنە هونەری شانۆیە. بەو جۆرە نییە کە تاوەکوو رووناکی و هۆڵ نەبێت شانۆگەریش نابێت. لە ئەورووپاش تا چەندین سەدە شانۆ بە شێوازی گەشت و گەڕان لەسەر داشقە و عارەبانە یان لە چوارچێوەی شانۆگەری کاتییدا پێشکەش دەکرا.
ناوبژیوانی هەشتەمین خولی فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی شانۆی سەرشەقامی مەریوان گوتی: هونەری شانۆ یەکێکە لە رێگاکانی رەخنەگرتن و کۆمەڵانی خەڵک هێشتا لە ژیانی رەسەندان و نەچوونەتە نێو مودێرنیتەوە. شانۆ لە بواری مودێرنیتە دایە و رێگای ئاشنابوونی خەڵک لەگەڵ ژیانی مودێرن و بابەتی مودێرنیتە، پەرەپێدانی هونەری شانۆیە. کۆمەڵانی خەڵک بە هۆی خەریک بوون لەگەڵ کێشە و گیر و گرفتەکانی ژیان، بەرەو لای شانۆ نایەن. کە وایە ئەگەر خەڵک بەرەو شانۆ نایەن، ئێمە دەبێت شانۆ بەرینە نێو ئەوانەوە و ئەمە گرینگترین ئەرکی شانۆی سەرشەقامە کە لەم پێناوەدا هەنگاو بنێت.
دکتۆر سادقی تەئکیدی کردەوە: یەکێک لە زمانە هاوبەشەکان بۆ تێگەیشتن و لە یەکتر حاڵیبوون شانۆیە. شانۆ دەبێت ئەوەندە بەهێز بێت کە چێژی بینینی بە بینەر بگات و ببێتە هۆی پێوە خەریک بوون و بیرکردنەوەی ئەو.
هەروەها گوتی: لە سەردەمی تێپەڕین لە ژیانی رەسەن بەرەو مودێرن، نامە و ئەرکی ئێمەی هونەرمەندان ئەوەیە کە خەڵک تێکەڵاو و ئاوێتە لەگەڵ شانۆ بکەین و تەنیا لە رێگای شانۆیەکی پشت بەستوو بە خەڵک و کۆمەڵگا و کاریگەرەوەیە کە ئەمە وەدی دێت.
سادقی رایگەیاند: شانۆی سەرشەقام هەلێکی باشە و هونەری شانۆ دەورێکی پەروەردەیی گەورە و پیرۆزی لە ئەستۆ دایە. ئازایەتی و بوێریی هونەری و فەرهەنگیی هونەرمەندی شانۆکار دەتوانێت بەڕێوەبەرایەتیی شوێنی ناشانۆیی بکات و ئەم کەش و هەوایە بخاتە نێو چوارچێوەی چالاکیی خۆیەوە کە ئەم بابەتە کارێکی گەورەیە.
ناوبژیوانی هەشتەمین خولی فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی شانۆی سەرشەقامی مەریوان دووپاتی کردەوە: پێویستە جۆرەکانی شانۆ لە یەکتر جیا بکرێنەوە و گرووپە شانۆییەکان دەبێت سەرنج بە پێناسەکردنی هەر کامە لەوان بدەن. شانۆی سەرشەقام کاتێک مانا پەیدا دەکات کە لەگەڵ شوێنەکەی گونجاو بێت و شوێنێکی ناشانۆیی لە دراماتیک کردنی پێشکەش کردنی نمایشەکەدا رۆڵێکی گەورەی هەیە. دەبێت بابەتەکانی شانۆی سەرشەقام تایبەت بێت بەم جۆرە شانۆیە و لەم پێناوەدا پێویستە دەقێکی شانۆیی باش و شیاو هەڵبژێردرێت کە لەگەڵ بارودۆخی جوگرافیایی و مێژوویی خەڵک نزیک بێت.
زیاتر گوتی: شانۆی سەرشەقام هونەرێکی هەژار و بێ کەرەستە و کەلوپەلە. بە کەمترین توانا و بوودجە دەتوانرێ شانۆیەکی سەرشەقامی زۆر کاریگەر بە پەیام و ناوەرۆکێکی بەرزەوە پێشکەش بکرێت کە تێیدا ئەکتەرەکان لەگەڵ بینەران پەیوەندییەکی زۆر باشیان هەبێت.
راشیگەیاند: شانۆی سەرشەقام ناڕازی و رەخنەگرە و بینەر دەبێت لە کەمترین کاتدا لە رێگای شۆکێک لە پەیام و خاڵی سەرەکیی شانۆگەرییەکە تێبگات. لە شانۆی سەرشەقامدا گرینگترین تایبەتمەندییەکانی کاری دەرهێنان هەڵبژاردنی بابەت، خولقاندنی شێوە و شێواز و هێما، پاراستنی ریتم و زەرباهەنگ، موزیکێکی پڕناوەرۆک، دەربڕینی بەهێزی ئەکتەر و دەورگێرەکان. جێگۆڕکێی شیاوی دیمەنەکان، گواستنەوەی زاتی شانۆ لە رێگای شۆک و چێکردنی کەش و هەوایە و تەنز بە یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی شانۆی سەرشەقام لە درێژایی مێژوودا دێتە ئەژماردن.
قوتبەدین سادقی ناوبژیوانی ئەو فێستیڤاڵە و وانەبێژی شانۆ لە زانکۆکانی وڵاتی ئێران، لە کۆتایی ئەم وۆرکشۆپێکی فێرکارییەدا هیوای خواست، بە گرتنە بەری رێکار و رێنمایی پێویست و لە رێگای بەڕێوەچوونی فێستیڤاڵی لەو چەشنە بوار و بەستێن بۆ گەشەکردن و بەرزبوونەوەی هونەری شانۆی سەرشەقام پێک بێت.
ئەم وۆرکشۆپە لە لایەن هونەرمەدانی شانۆکاری بەشداربووی خولی هەشتەمی فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی شانۆی سەرشەقام و خەڵکی هونەردۆستی مەریوان پێشوازییەکی زۆری لێکرا، لە بەشی کۆتایی وۆرکشۆپەکەدا دانیشتنێک بۆ وڵامی پرسیارەکانی هونەرمەندان بەڕێوەچوو کە سادقی وڵامی پرسیارەکانی ئامادەبووانی سەبارەت بە هونەری شانۆی سەرشەقام دایەوە.
وۆرکشۆپەکانی فێرکاریی هونەری شانۆی سەرشەقام بە مەبەستی ئاشنابوونی هونەرمەندانی شانۆکار لەگەڵ شێوازەکانی پێشکەش کردنی شانۆی سەرشەقام لە میانەی هەشتەمین خولی فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی شانۆی سەرشەقامی مەریوان بەڕێوەدەچێت.
نووسینگەی هەشتەمی خولی فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی شانۆی سەرشەقامی مەریوان بە لەبەر چاوگرتنی جیاوازییەکانی شانۆی سەرشەقام لەگەڵ شانۆی سەحنەیی کە بە شێوازی روداوە و لە شەقامدا دێتە ئاراوە و باسی ئیدە و سووژە دەکات، ئەو وانە و وۆرکشۆپانە بۆ فێربوونی زیاتری دەرهێنەران، نووسەران و ئەکتەرەکان سەبارەت بە شانۆگەریی سەرشەقام بە شێوازی تیۆری و کرداری ساز دەکات و لەو وۆرکشۆپانەدا هەوڵدراوە زیاتر لە سەر ئەکتەری و دەرهێنەریی شانۆ ورد ببنەوە.
خولی هەشتەمی فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی شانۆی سەرشەقامی مەریوان بە ئامادەبوونی ٣ گروپی شانۆی سەرشەقام لە هەرێمی کوردستان، عێراق و تورکیا، ٢٧ گروپی شانۆی سەرشەقام لە ١٣ پارێزگای وڵاتی ئێران، لەوانە حەوت شانۆگەریی منداڵان و مێرمنداڵان، ١٣ شانۆگەری لە بەشی سەربەست، پێنج شانۆگەری دابونەریتە رەسەنەکان و دوو شانۆگەری لە بەشی تایبەتدا لە شاری مەریوان درێژەی هەیە.
ئەندامانی دەستەی ناوبژیوانانی هەشتەمین خولی فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی شانۆی سەرشەقامی مەریوان بریتین لە؛ شانۆکاری ناوداری ئێران و کوردستان دکتۆر قەتبەدین سادقی، ئەردەشیر ساڵح پوور و حوسێن موسافیر ئاستانە کە بەرهەمەکانی بەشی پێشبرکێ دادوەریی دەکەن.
لەو خولەی فێستیڤاڵەکەدا بە رێژەی ٢٦٥ گروپی شانۆی سەرشەقام بەرهەمەکانی خۆیان بۆ نووسینگەی ئەو فێستیڤاڵە نارد کە لە دوای لێکدانەوە و هەڵسەنگاندنی بەرهەمەکان بە رێژەی ٣٠ شانۆگەریی بە بابەت و تەوەرەکانی ئاشتی، هێمنایەتی و سەقامگیری بۆ بەشداریی لە قۆناغی کۆتایی هەشتەمین فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی شانۆی سەرشەقام هەڵبژێردرا. لەم فێستیڤاڵەدا ١٨ گرووپی هەڵبژاردەی شانۆی سەرشەقامی سەرتاسەری ئێران لە بەشی رکابەری و ٩ گروپ لە بەشی دەرەوەی رکابەریی ناوخۆی ئێران و ٣ گرووپی بیانی بەشدارییان کردووە.
هەشتەمین خولی فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی شانۆی سەرشەقام بە ئامادەبوونی ٣٠٠ هونەرمەندی شانۆکار بو ماوەی چوار رۆژ لە شارستانی مەریوان بەڕێوەدەچێت کە لە روانگەی فەرهەنگی و کۆمەڵایەتی لەو شارە بایەخێکی زۆر گرینگی هەیە.
مەنووچێهر جیهانی/ پ. ف
pna
13/10/2013
ئەمڕۆ مەسرور بارزانی، راوێژكاری ئەنجوومەنی ئاسایشی هەرێمی كوردستان، لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا لە هاوینەهەواری پیرمام ئەنجامی لێكۆڵینەوەكانی لە تەقینەوەكانی 29ی مانگی رابردووی هەولێر راگەیاند. مەسروور بارزانی رایگەیاند، "سێ كەس لە ئەنجامدەرانی تەقینەوەكانی هەولێر دەستگیركراون، كە سەرجەمیان عەرەبن و شارەزای بواری تەقینەوەن و سەر بە ڕێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامین لە عێراق و شام". ئەوەشی ئاشكراكرد، كە ئەو ئۆتۆمبێلانەی بۆمبڕێژیان كردوون لە كەركووك كڕدراون و لە موسڵ بۆمبڕێژكراون "سوودیان لە بۆشاییەكی ئەمنی وەرگرتووە بەهۆی هاتنە ناوەوەی خەلك و گەشتیارێكی زۆر بۆ ناو هەرێمی كوردستان و لە بازگەی موسڵەوە داخڵی هەرێمی كوردستان بوون". راوێژكاری ئەنجوومەنی ئاسایشی هەرێمی كوردستان ئەوەشى خستەڕوو، كە هیچ كەسێكی كورد لە كردەوە تیرۆریستییەكە تێوەنەگلاوە و بەشداریی نەكردووە. هەر لە كۆنگرە رۆژنامەنووسییەكەدا وێنەی ئەو سێ كەسە دەستگیركراوە بڵاوكرایەوە، كە پلانداڕێژەری تەقینەوەكە بوون. 29-9-2013 هێرشێكی خۆكوژی بە تەقاندنەوەی ئۆتۆمبێلی بۆمبڕێژكراو بارەگای ئاسایشی هەولێری كردە ئامانج و 7 كوژراو و 72 برینداری لێكەوتەوە، كە زۆربەیان سەر بە هێزەكانی ئاسایش بوون. چەند كاژێرێك دوای تەقینەوەكە ئەنجوومەنی ئاسایشی هەرێمی كوردستان راگەیەنراوێكی بڵاوكردەوەو وردەكاریی چۆنێتی ئەنجامدانی هێرش و تەقینەوەكانی خستەڕوو، كە تێیدا هاتبوو "پەلامارێكی تیرۆریستی كرایە سەر بارەگای بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی هەولێر. سەرەتا ئۆتۆمبێلێكی جۆری مینی پاس خۆكوژێكی تێدا بووە ویستوویەتی بچێتە ناو بارەگای ئاسایش و لەوكاتەدا لەلایەن پاسەوانانی ئاسایش تەقەی لێدەكرێت و لە ئەنجامدا ئۆتۆمبێلەكە لەبەردەرگای سەرەكی دەتەقێتەوە و 4 خۆكوژ بە چەك و نارنجۆك هەوڵدەدەن بچنە ناو بارەگای ئاسایشی هەولێر”. بەپێی راگەیانراوەكە “هەرچوار تیرۆریستە خۆكوژەكە لەلایەن پاسەوان و كارمەندانی ئاسایشەوە دەكوژرێن، لەدوای چەند خولەكێك تیرۆریستێك بە ئامبولانسێك لە بارەگای ئاسایش نزیك دەبێتەوە و دوای ئەوەی رادەگیرێت، خۆی دەتەقێنێتەوە. لە ئەنجامدا 6 تیرۆریست كوژران و لە كاتی بەرگریكردنی قارەمانانەی كارمەندانی ئاسایشدا 6 كارمەندی ئاسایش شەهیدبوون و 42 كارمەندی ئاسایش و پۆلیس و بەرگری شارستانیش بریندار بوون”. بەپێی راگەیێندراوێكی دیكەی ئەنجوومەنی ئاسایشی هەرێمی كوردستان ، كە لە رۆژی 8ی ئەو مانگەدا بڵاوكرایەوە، "ئەو گرووپە توانییان لە كۆتایی مانگی رابردوو ئەو ئاسانكارییانە بقۆزنەوە كە بۆ هاتنە ناوەوەی هاووڵاتیانی ناوچەكانی دیكەی عێراق دەستەبەركراون و دزەیان كردە ناو هەرێمی كوردستان". سەبارەت بە ئامانجی ئەو هێرشە خۆكوژییە ، لەو راگەیێندراوەی ئاسایشدا هاتووە "تیرۆریستان ئامانجیان گەیشتن بوو بە ناو باڵەخانەی ئاسایش ، بۆیە دوو ئۆتۆمبێلیان لەبەردەم دەروازەی ئاسایشی هەولێر تەقاندەوە و دواتر دوو خۆكوژی دیكە بە چەك و پشتێنی بۆمبڕێژكراو بەسوود وەرگرتن لە كەلێنی دوای تەقینەوە هەوڵیاندا بگەنە ناو ئاسایش، بەڵام ڕووبەڕووی بەرگریی قارەمانانەی ئەفسەرانی ئاسایش بوونەوە و نەیانتوانی ئامانجەكەیان بپێكن و گشت تیرۆریستان كوژران و شكستیان هێنا". لە درێژەی راگەیێندراوەكەدا هاتووە " ئەم نەبەردییەی كارمەندانی ئاسایش بە خوێنی 7 كارمەندی قارەمان تۆماركرا و هەروەها لە ئەنجامی تەقینەوەكان 72 كەس لە كارمەندانی ئاسایش و پۆلیس و تەندروستی و بەرگریی شارستانی برینداربوون"
rudaw
12/10/2013
رێورهسمی بیرئانینی رۆشنبیری كورد فهلهكهدین كاكهیی، به ئامادهبوونی سهرۆكی شوڕای شاری تاران دكتۆر ئهحمهد مهسجید جامیعی له شاری تاران بهڕێوهچوو.
له رێورهسمی بیرئانینی سیاسهتمهدار، رۆشنبیر، رۆژنامهنووس و توێژهری ناوداری كورد فهلهكهدین كاكهیی، كه به بهرپرسیارییهتی نووسهر و توێژهری بهئهزموونی كرماشانی دكتۆر محهمهد عهلی سوڵتانی و به پێشكهشكاری ئاڕش ئهمجهدی، كاتژمێر 5ی دوانیوهڕۆی رۆژی پێنجشهمه 10 تشرینی یهكهم/ ئۆكتۆبهری 2013 له ماڵی ئهندیشمهندانی زانسته مرۆڤایهتییهكانی ئێران له شاری تاران بهڕێوهچوو.
لهم یادكرنهوهیهدا چهندین كهسایهتیی سیاسی، رۆشنبیری، ئهدهبی، ئایینی، مامۆستایانی زانكۆ، تێیدا ئامادهبوون، لهوانه: نوێنهری حكومهتی ههرێمی كوردستان له تاران نازم دهباغ و جێگرهكهی دكتۆر جگهرخوێن، سهرۆكی شوڕای شاری تاران دكتۆر ئهحمهد مهسجید جامیعی، كوڕی سهرۆكی یارسانییهكانی ئازهربایجان ئاغا سامهلدین موشهعشهعی، سهرۆكی یارسانییهكانی ناوچهی گۆران له كرماشان سهید نهسرهدین حهیدهری، مامۆستای زانكۆی تاران و نوێنهری شاری سنه له خولی شهشهمی پهڕڵهمانی ئێران دكتۆر جهلال جهلالیزاده، مامۆستای زانكۆ، لێكۆڵهری كاروباری نێودهوڵهتیی و سهرۆكی كۆڕی كوردانی دانیشتووی تاران دكتۆر ئهسعهد ئهردهڵان، سهرۆكی ئهنستیتۆی فهرههنگی كوردستان له تاران بههرام وهلهدبهیگی، سهرۆكی ماڵی كۆماشان له تاران غوڵامعهلی پهرچهم ئازاد، لێكۆلهری سیاسی و بهڕێوبهری رادیۆ كوردی تاران سیامهك كاكهیی، توێژهر و لێكۆلهری كورد ئێحسان هووشمهند، نوێنهری شاری بۆكان له خولهكانی سێیهم و چوارهمی پهرلهمانی ئێران ئهحمهد تهها، نوێنهری شاری مههاباد له خولی حهوتهمی پهرلهمانی ئێران جهعفهر ئایین پهرهست، نووسهر و توێژهری كورد محهمهد ڕهئووف تهوهكولی، نووسهری مههابادی هاشم سهلیمی، توێژهری كورد محهمهد ساڵح ئیبراهیمی، لێكۆلهری سیاسی و مامۆستای زانكۆی كرماشان دكتۆر قودڕهتوڵڵا ئهحمهدیان، گۆرانیبێژی كرماشانی محهمهدڕهزا دارابی، كۆمهڵێك له كۆمهڵگهی كاكهییهكانی دانیشتووی شارهكانی تاران و كهرهج و هۆگرانی فهرههنگ و هونهری و ئهدهب.
له سهرهتای ئهم رێورهسمه بیرئانینهدا فیلمێكی دیكۆمێنتی سهبارهت به ژیان، كهسایهتیی، خهبات و تێكۆشانی رۆشنبیر كۆچكردوو فهلهكهدین كاكهیی له بزووتنهوهی رزگاریخوازی نهتهوهی كورد له كوردستانی عێراق به دهنگی دكتۆر محهمهد عهلی سوڵتانی نمایشكرا، پاشان سهرۆكی شوڕای شاری تاران و دكتۆر ئهحمهد مهسجید جامیعی سهبارهت به كهسایهتیی فهلهكهدین كاكهیی گوتی: زۆر بهختهوهرم لهم رێورهسمهدا ئهو ههلهم بۆ رهخسا تا سهبارهت به یهكێك له كهسایهتییه بهرجهستهكانی بهشێك له جیهان وتارێك پێشكهش بكهم، كهسایهتییهك كه نزیكهی 10 ساڵ وهزیری رۆشنبیری حكومهتی ههرێمی كوردستانی له ئهستۆدا بووه و له ماوهی ژیانیدا به لهبهرچاوگرتنی ئهو ههمووه سهرقاڵییهی كه به كاروباری سیاسییهوه ههیبوو، 30 كتێبی له بوارهكانی ئهدهبی، كلتوور، كۆمهڵایهتی، عیرفانی و مێژوویی به زمانهكانی كوردی و عهرهبی بڵاوكردۆتهوه.
گوتیشی: تایبهتمهندی ئهم كهسایهتییه بهڕێزه ئهوه بوو كه مرۆڤهكان دهبێت پێكهوه ژیان بهسهربهرن و رێز له یهكتری بگرن، له راستیدا ئهندێشهی ئاشتی و خۆشهویستیی تایبهتهمهندییهكی دیكهی سهید فهلهكهدین كاكهیی بوو، كه تا دوایین ساتهكانی ژیانیشیان لهم بوارهدا خوێندنهوه، شیكردنهوه و توێژینهوهیهكی قووڵیان ههبوو تا رادهیهك له كاتی لێكۆڵینهوه لهسهر یهكێك له بهرههمهكانیان له ماڵی خۆیاندا كۆچیی دواییان كرد. بۆ ئهو و بۆ ههموو شههیدانی كورد له دهرگانهی خودا ئاواتی رهحمهت و لێبوردهییمان ههیه.
وهزیری پێشووی وهزارهتی فهرههنگ و ئیرشادی ئیسلامی ئێران له دهوڵهتی سهرۆك كۆمار محهمهد خاتهمی، له بهشێكی دیكهی قسهكانیدا گوتی: بهڕێز كاكهیی ساڵانێكی زۆر له ئێران نیشتهجێی بوون و لهگهڵ زمانی فارسی و كلتووری كۆنی ئێرانی شارهزاییان ههبوو. ئهوه شتێكی سروشتییه چونكه كلتوور و مێژووی ئێران و نهتهوهی كورد پێكهوه گرێدراون و له یهكتری جیا ناكرێنهوه و له بیرووبۆچوون و چیرۆكه كۆنهكاندا بهردهوام ئاماژه بهوهكراوه.
گوتیشی: لهم توێژینهوهكاندا هاتووه كه خهڵكانی كورد له ههمان نهتهوهن كه له بهرانبهری زوڵم و زۆری زوحاك راپهڕین. له بهندیخانهی زوحاك رایانكرد و له شاخهكان یهكترییان گرتهوه و نهتهوهیهكیان دروست كرد كه ئێمه ئهمڕۆكه پێیان دهڵێین كورد. به پێی ئهم گێڕانهوه مێژووییه ئهو تێكهڵاوییه تهواوهی زمانی فارسی و كلتووری كۆنی ئێرانی لهگهڵ كوردهكاندا بوونی ههیه و ئهو تێكهڵاوییه ئێستاش له نێوان دوو لایهندا گرینگییهتی تایبهتی له بوارهكانی فهرههنگ، هونهر و سیاسهتدا ههیه.
ئهوهیشی خستهڕوو: مامۆستا فهلهكهدین كاكهییش له سهردهمی ژیانیدا به هۆی ئهو كار و بهرپرسیارییهتیانهی كه بوویان سهردانی وڵاتانی جۆراوجۆرهكانی دهكرد و دهنگی خهڵكی كوردستان و پهیامی ئاشتیخوازانهی ئهوانی به گوێی خهڵكانی جیهان دهگهیاند. لهم رووهشهوه ساڵانێكی زۆر، میوانی وڵاتی خۆیان ئێران بوون و لێرهش چالاكییان دهكرد.
سهرۆكی شوڕای شاری تاران له كۆتایی قسهكانیدا گوتی: به بۆنهی له دهستدانی ئهم كهسایهتییه مهزنه، سهرهخۆشی له كۆمهڵگای كلتووری، هونهری، ئهدهبی، بهرپرسانی ههرێمی كوردستان و ههموو هۆگرانی ئازادیی له سهرتاسهری دنیا دهكهم.
له بهشێكی دیكهی یادی فهلهكهدین كاكهییدا نوێنهری حكوومهتی ههرێمی كوردستان له وڵاتی ئێران نازم دهباغ سهبارهت به كهسایهتیی ئهم رۆشنبیره كورده گوتی: زۆر بهختهوهرم ئهو شانازییهم ههیه لهم رێورهسمهدا لهسهر ئهو كهڵه پیاوه قسه بكهم، كاك فهلهكهدین كاكهیی له ساڵهكانی شهستهوه من وهكوو ناو بیستوومه و له چهند بۆنهیهكیشدا خۆم شهڕهفی ئهوهم ههبووه لهگهڵیدا بهشداربووم له كاری سیاسیدا و به تایبهت لهو قۆناغانهی كه حكوومهتی بهعسی فاشیست به چهكی كیمیایی كوردستانی بۆردوومان دهكرد، لهو دانیشتانهی كه له تاران بهیهكهوه ئهنجاممان دهدا و ههروهها له چهندین بۆنهی دیكهدا.
گوتیشی: لهگهڵ ئهوهی فهلهكهدین كاكهیی ئهندامی پارتێكی سیاسی كوردستان بوو، بهڵام ههمیشه لهگهڵیدا دادهنیشتی وتووێژت دهكرد له پێشهوه وهكوو رۆشنبیر و تێكۆشهرێكی كورد و وهكوو كوردێكی سهرتاسهری بۆ ههموو كهسێك و بۆ ههموو زوڵملێكراوێك بیری دهكردهوه، جیا له ئایین. بۆیه شایستهی ئهوهیه كه زۆر لهمه زیاتر له بۆنهكاندا یادی بكهینهوه و تهمهنا بكهین له بهههشتی بهرین شاد بێت و تهمهناش بكهین كهنموونهی پیاوی تێكۆشهری ئاوهها لهناو میللهتهكهماندا له رووی سیاسی، ئهدهبی و رۆشنبیرییهوه ههمیشه نموونهیان زۆر بێت.
نوێنهری حكوومهتی ههرێمی كوردستان له درێژهی قسهكانیدا گوتی: كاكهیی له راستیدا وهكوو مڕۆڤ به تایبهت له بواری رۆشنبیری ههمیشه له پێناوی پێشخستنی فهرههنگی میللهتهكهی و تێكهڵاوكردنی به فهرههنگی دهورووبهری درێغی نهكردووه و ئومێد دهكهم كه ههموو رۆشنبیرانی كورد لاسایی ئهو قوتابخانه بكهنهوه كه كاكهیی خوالێخۆشبوو تێیدا پهروهرده بوو.
له بهشێكی دیكهی ئهم مهراسیمهدا شاعیری بهئهزموونی كرماشانی كهیوومهرس عهباس ناسراو به "قهسری" شیعرێكی به زاراوهی كهڵهوڕی سهبارهت به كهسایهتیی فهلهكهدین كاكهیی و پێگهی ئهم كهسایهتییه ناسراوه كورده خوێندهوه و له درێژهیدا توێژهر و كهسایهتیی توركی ئازهربایجانی سهید ئهسهدوڵڵا حوسهینی وتارێكی عێرفانی سهبارهت به رهوش و كردهوهكانی فهلهكهدین كاكهیی پێشكهش كرد.
له درێژهی ئهم رێورهسمه بیرئانینهدا مهنووچهێر شیرمحهمهدی به دهنگ، فهڕشاد شیرمحهمهدی به ژهنینی ئامێری تهنبوور و محهمهد ڕهزا شیرمحهمهدی به ژهنینی ئامێری دهف چهندین گۆرانی و پارچه موزیكی عیرفانی و ئایینیان پێشكهش كرد.
ههروهها مامۆستای زانكۆی تاران و نوێنهری شاری سنه له خولی شهشهمی پهرلهمانی ئێران دكتۆر جهلال جهلالیزاده، وتارێكی پێشكهش كرد و له سهرهتای قسهكانیدا گوتی: خوالێخۆشبوو فهلهكهدین كاكهیی سیاسهتمهدارێك بوو كه ئهخلاقی رچاودهگرت. سهبارهت بهم كهسایهتییه بابهتی زۆر دهتوانین باس بكهین، بهڵام بێتوو به هیچ تایبهتمهندییهكی ئهو ئاماژه نهكهین ههر ئهوهی كه ئهو پێڕهوی ئایینی یارسانه و له دایكبووری شاری كهركووك دڵی كوردستانه بۆ ئێمه بهسه. چونكه تا ئهو كاتهی كه فهلهكهدین كاكهیی زیندوو بێت و ناوی له دڵی ئێمهدا بێت ئهو بڕوایهم ههیه ناوی كهركووكیش ههر دهمێنێتهوه. چونكه شایهد كهركووك له یادهكان بسڕدرێتهوه، بهڵام كهسایهتییه گهوره و كاریگهرهكان له دڵی ههر نهتهوهیهكدا دهبنه هۆی زیندووڕاگرتنی شوێنهكان و ساتهكان. بهبڕوای من ههر ئهو خاڵه مێژووییه كه فهلهكهدین كاكهیی خهڵكی كهركووكه بۆ پێكانی مهبهستهكهی ئێمه بهسه.
گوتیشی: بایهخی كارهكانی فهلهكهدین كاكهیی له دوو خاڵدایه، یهكهم ئهوهیه كه بهڕێزیان پێنووس و چهكیان پێكهوه تێكهڵكرد و له دوو گۆڕهپاندا خهباتیان كرد، یهكهم گۆڕهپانی رۆشنبیری بۆ نهتهوهكهی و دووهم له گۆڕهپان دژی داگیركهراندا به زمانی چهك شهڕی كرد، چونكه له بهرانبهر ئهو كهسانهی كه بێجگه له زمانی چهك شتێكی دیكه نافامن، دهبێت به زمانی زۆر شهڕ بكهی و ئهو له نیعمهتی پێنووس كهڵكی وهرگرت و بایهخی قهڵهمی ڕاگرت و پهیامهكهی خۆی له رێگای پێنووسهوه راگهیاند.
نوێنهری شاری سنه له خولی شهشهمی پهڕڵهمانی ئێران له درێژهی قسهكانیدا گوتی: فهلهكهدین كاكهیی دهرفهتهكانی دهقۆستهوه و له تهواوی ساتهكانی چ له سهردهمی لاوییهتی و چ له سهردهمی رۆژنامهنووسی، نووسهری، پهرلهمان، رادیۆ و وهزارهت بهڕاستی له ساتهكانی ژیانی به باشی كهڵكی وهرگرت. ئهو له سهنگهری هزر و ئهندێشه به چهكی پێنووس چوو بۆ شهڕی نهزانی و نهفامی. له سهنگهری پهرلهمان و حكوومهت بۆ بهرهوپێشبردنی نهتهوهكهی و گهشهسهندنی نیشتمانهكهی خهباتی كرد و شوێنه وێرانكراوهكانی ئاوهدانكردهوه و لهگهڵ ههڤاڵانی كوردستانێكی نوێی بونیادنا.
گوتیشی: ئهو كهسێكی ورد، ئیشكهر، ماندوونهناس، خوێنگهرم و خۆشڕوو و كهسێك بوو كه تێكهڵاوییهكی زۆری لهگهڵ دهورووبهرهكهی ههبوو. ههر كهس تهنانهت ئهو له تهلهفیزیۆن بینیبێێت دهزانێت كه دهم به بزهبوون و كردهوهی چاكی ئهو شایهدێكه بۆ دهروونی ئهو. بیركردنهوه سهرتاسهری وجوودی داگرتبوو، بیركردنهوه سهبارهت به شوێنی له دایكبوونی "كهركووك"، "كوردستان"، "چارهنووسی نهتهوهكهی" و "ئازادی كوردستان". ئهو بیركردنهوهیه ئهوی خۆستبۆ جۆش و خرۆشهوه.
مامۆستای زانكۆی تاران له درێژهی قسهكانیدا گوتی: زامه كۆمهڵایهتییهكان و زامهكانی نهتهوهكهی به پێنووسهكهی رادهگهیاند، پێنووسی له دهستدابوو، بهڵام هیچ كاتێك بۆ مهبهستێكی تایبهت و بژێوی ژیان كهڵكی لێوهرنهدهگرت و له رێگای رزگاری خهڵكهكهی كهڵكی لێوهردهگرت. ئهوین به خهڵكی هانیدهدا كه بنووسێت و خهباتكارێكی نهترس، بهڵێندار و بلیمهت بوو و به كهڵك وهرگرتن له پێنووسهكهی دژی ناعهداڵهتی، نابهرانبهری و دژمونانی گهل خهباتی كرد. بهو شتهی كه بیری لێدهكردهوه كردهوهی ئهنجامدا و خۆی به هیچ یهك له قۆناغه فیكرییهكانی سهردهمی خۆی نهبهستهوه.
گوتیشی: ئهو هیچ كاتێك پێنووسهكهی نهفرۆشت و ئهو هیچ كاتێك تهسلیمی ئاسایش، بێدهنگی، وهستان و رهزامهندیی نهبوو. تینووی گهیشتن به راستییه نوییهكان بوو، سهبارهت به مهسهلهكانی دهورووبهری بێ تهفاوهت نهبوو، عهقلی بێداری زهمان له كۆمهڵگای یارستان و كوردستان بوو. ژیانی ئهو بهڵگهی زیندووی نووسهری بهڵێندار و خزمهتكاری نهتهوهكهیهتی. له ههموو شتێك گرینگتر ئهخلاقبوونی ئهوه. ئهو كهسێك نهبوو كه دروشم بدات، بهڵكوو كهسێك بوو كه دهستهبهری سووننهتهكان، رووناكی، راستییهكان، چاكه، شهڕافهت و مرۆڤایهتیی بوو.
دكتۆر جهلال جهلالیزاده له كۆتایی قسهكانیدا گوتی: فهلهكهدین كاكهیی له خزمهت كۆمهڵگاكهی خۆیدا بوو، ئهو هونهرهكهی وهكوو هونهرمهندێكی بهڵێندار دانا، هونهرێك له خزمهت سهربڵندی نهتهوه و نیشتمانهكهی، ئهو له ناو دڵی كۆمهڵگاكهی خۆی رابوو، بهڵام كۆمهڵگاكهی خۆی لهبیرنهبردهوه، ئهو له رهگهزی ئهو نهتهوهیه بوو و له نهتهوهكهی خۆی به هیچ شێوهیهك به هۆی پایه و مهقامهوه دانهبڕا.
له درێژهی ئهم بهرنامهیدا نووسهر و لێكۆلهری مهسهله نێودهوڵهتییهكانی رۆژههڵاتی ناوهڕاست سیامهك كاكهیی له وتارێكی زانستیدا له روانینی تیۆرییهوه ئهندێشه و كردهوهكانی فهلهكهدین كاكهیی خستهڕوو و له سهرهتای قسهكانیدا گوتی: ئهو رێزلێنانه به بۆنهی ئهندێشهی مامۆستا كاكهییه و لێرهدا پرسیار ئهوهیه تایبهتمهندی ئهندێشهی ئهم رۆشنبیره چییه؟ بهبڕوای من له سێ لایهنهوه دهتوانرێت ئهندێشهی ئهو بهڕێزه بخهینه بهر لێكۆڵینهوه، لهوانه: بڕوا به یهكبوون، ئاشتیخوازی و ههروهها رهسهنایهتیی.
گوتیشی: كاكهیی به هۆی بڕوابوون به یهكێتی و پێكهوبوون ههنگاوی ههڵێناوه و بهم هۆیهوه بهڕێزیان نه سیاسیتمهدار بهڵكوو كهسایهتییهكی فهرههنگییه له ئاستی كوردستانی عێراقدا و له بازنهیهكی گهورهتر له رۆژههڵاتی ناوهڕاستدا.
گوتیشی: تایبهتمهندییهكی دیكهی فهلهكهدین كاكهیی خۆڕاگری، لهسهرخۆیی و هزری ئاشتیخوازانه بوو و ئهوانهی كه له نزیكهوه لهگهڵ بهڕێزیاندا ئاشنابوون و یا شارهزای نووسینهكانی بوون به باشی دهزانن كه له جهنگهی شهڕ له كوردستانی عێراقدا فهلهكهدین كاكهیی رخنه له گوتاری شهڕ دهگرێت و توندووتیژی رهتدهكاتهوه و روودهكاته وتووێژ و ئهوه تایبهتمهندیی دیاری پیاوێكی ئاشتیخوازی ناوچهكهیه. لێكۆلهری مهسهله نێودهوڵهتییهكانی رۆژههڵاتی ناوهڕاست له كۆتایی قسهكانیدا گوتی: پهیامی ئهندێشه، نووسین و كردهوهكانی فهلهكهدین كاكهیی قسه له هاوژینیی و ئاشتیخوازییه و ئهو بۆخۆی پێڕهوهیی كردهوهی چاك و رووخۆشی بوو.
له درێژهی ئهم بهرنامهیهدا پهیامی ئهنستیۆی فهرههنگی كوردستان له تاران خوێندرایهوه، له بهشێكی ئهم پهیامهدا هاتووه: فهلهكهدین كاكهیی وهكوو پێشمهرگهیهكی فهرههنگی ساڵانێكی زۆر له بزووتنهوهی رزگاریخوازی نهتهوهی كورد له كوردستان به رێبهری ژێنهراڵ بارزانی له دژی رژیمی سهدامدا خهباتی كرد و تا رووخانی ئهم رژیمه دهستی له خهبات بۆ وهدیهێنانی ئازادی ههڵنهگرت. له دوای رووخانی رژیمی بهعسیشدا بۆ بهرهوپێشبردن و ئاوهدانكردنهوهی ههرێمی كوردستان ههوڵ و تێكۆشانی بێوچانیدا. له بهشێكی دیكهی ئهم پهیامهدا هاتووه: كاكهیی به هۆی تێگهیشتوویی، وشیاریی، دروستكاریی و بێ خهوشییهوه و ههروهها به هۆی ههڵكردن و دڵ فراوانی و به دوور له بهرچاوتهنگیی له پله و مهقامه جۆراوجۆرهكاندا بهتایبهت وهكوو وهزیری رۆشنبیری خزمهتی به خهڵكی و نیشتمانهكهی كرد.
له كۆتایی پهیامی ئهنستیۆی فهرههنگی كوردستاندا هاتووه: له دهستدانی ئهم كهڵه پیاوه خهسارهیهكی گهورهیه بۆ كوردستان و له نهوهی داهاتوو داواكارین كه رێگای ئهو و گهوره پیاوانی وهكوو ئهو درێژه پێبدهن و گهورهیی كردار، دروسكاری و راستی لهوهوه فێربن، تا ئهو نیشتمانه له كهسانێكی گهورهی وهكوو ئهو و گهوره پیاوانی دیكهی كوردستان چۆڵ نهبێت.
له بهشێكی دیكهی ئهم یادهدا هونهرمهندانی كرماشانی ئهرهستوو كاكهیی و فهڕوخ كاكهیی به ئامێری تهنبوور و عێماد غهفووریان به ئامێری دهف مهقامهكانی ئامێری تهنبوور، لهوانه: "مهجنوونی"، "سارووخانی"، "تهراز" و "جیلوهی شاهییان" به شێوهی بێ گفتوگۆ پێشكهش كرد.
ههروهها بهرپرسیاریی رێورهسمی بیرئانینی فهلهكهدین كاكهیی، دكتۆر محهمهد عهلی سوڵتانی سهبارهت به كهسایهتیی ئهم رۆشنبیره كورده گوتی: ئێمه لێرهدا سهبارهت به مرۆڤێك قسه دهكهین كه به مانای وشه مرۆڤێكی تهواو بوو، مرۆڤێكی ئهخلاقی بوو، مرۆڤێك بوو كه بایهخی بۆ ئایین و رهسهنایهتیی خۆیدادهنا. ئهو رهوتهی كه ئهو له ئهندێشهی خۆیدا شیدهكردهوه ئهوهبوو كه ئێمه دهبێت له لایهنی فهلسهفی، ئهدهبی و رۆحانییهوه پێی بڕوانین.
گوتیشی: كاكهیی عارفێكی زانا، ئهدیبێكی شارهزا، زمانزانێكی پسپۆڕ، خاوهن قهڵهمێكی بهتوانا و سیاسهتمهدارێكی به ویژدان بوو. مردنی مامۆستا كاكهیی وهكوو ژیانیشی كاریگهر بوو. دهبێت راشكاوانه رایبگهیهنم كه ئهم كۆبوونهوه مرۆڤایهتی، كلتووری، كۆمهڵایهتیی و ئایینییه، یهكهمین پێكهوبوونی گرووپی و ئاشكرای ئایینێكه كه سێ ههزار ساڵه له جوگرافیای ئهم نیشتمانهدا بهم شێوهیه كۆنهبوونهتهوه. ئهوه به هۆی كۆچی عارفانهی مامۆستا فهلهكهدین كاكهییه و ئهوه بۆخۆی خاڵێكی سهرهتاییه و ئهو جووڵانهوهیه كارێكی ساكار نییه.
نووسهر و توێژهری ئایینی یارستان له درێژهی قسهكانیدا گوتی: ئهمڕۆكه رۆژێكی مێژووییه و ئهمڕۆ رۆژێكه كه تهواوی یارسانییهكانی ئهم نیشتمانه له ئازهربایجان، كرمانشاهان، لوڕستان، ههمهدان، تاران و تا دهگاته دهروازهی ئهروهندڕوود لێرهدا به ئاشكرا و به شێوهی فهرمی یاد و بیرئانینی گهوره پیاوێك له ئایینی یارستان بهرزڕادهگرن، ئێمه به بۆنهی ئهو رۆژه مێژووییه پیرۆزبایی له یهكتری دهكهین و به بۆنهی كۆچیی دوایی كاكهییهوه سهرهخۆشی له یهكتری دهكهین. ئهوهیشی ئاشكراكرد: ئهمڕۆكه دوو گهوره پیاوی ئایینی یارستان یهكێك له رۆژئاوای ئێران و ئهویدیكهشیان له تاران، لهوانه: گهوره پیاوی ئایینی یارستان ئاغا سهید نیزامهدینی موشهعشهعی و ئاغا سهید نهسرهدینی حهیدهری پهیامی بهپێزیان بۆ ئێمه ناردووه و پشتیوانی ئێمه لهو كارهدا بوون. بۆ ئهو بهڕێزانه تهمهن درێژی به ئاوات دهخوازین و هیوادارین كه ناوی كۆمهڵگهی یارستان جارێكی دیكه له ئازهربایجان تا دهگاته ئهروهندڕوود به یهكدهستی و یهكێتی بمێنێتهوه.
له دوایین بهشی رێورهسمی بیرئانینی سیاسهتمهدار و رۆشنبیری ناوداری كورد فهلهكهدین كاكهیی موزیكزانانی لاوی كورد و ئهندامانی گرووپی موزیكی "شهمس" سۆهراب پوورنازری، به ئامێری تهنبوور و حوسێن رهزایی نیا به ئامێری دهف چهندین پارچه موزیكی رهسهنی تهنبووریان پێشكهش كرد.
مهنسوور جیهانی/ پ. ف
pna
12/10/2013
مەسعود بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستان لە پەیامێکدا سەرخۆشی لە ساڵح موسلیم هاوسەرۆکی پەیەدە کرد بەبۆنەی شەهیدبوونی کوڕەکەی
دەقی پەیامەکەی سەرۆک بارزانی :
برای بەڕێزم کاک ساڵح موسلیم
هاوسەرۆکی پارتی یەکێتیی دیموکراتی کوردستان
بە بیستنی هەواڵی شەهیدبوونی (شەڕڤان)ـی کوڕەکەتان زۆر خەمبار بووین. هاوخەمی و سەرەخۆشیی خۆمان ئاڕاستەی بەڕێزتان و خانەوادەکەتان دەکەین. هیوادارین دوایین خەم و ناخۆشیتان بێت. گەلی کوردستان لە ڕێگەی ئازادیدا قوربانی و شەهیدی زۆری داوە و لەوە دڵنیاین قوربانیدانی ڕۆڵەکانی گەلەکەمان ئەنجامی دەبێت و گەلەکەمان بە مافە ڕەواکانی دەگات.
نەمری بۆ شەهیدانی ڕێگەی ئازادی
مسعود بارزانی
سەرۆکی هەرێمی کوردستان
10ـی 10ـی 2013
كۆنسەی بەڕێوەبەرایەتی كۆما جڤاكێن كوردستان KCK سێ خاڵی وەك چارەسەری ئاشتییانەی پرسی كورد ئاشكراكرد، كە بریتین لە داننان بە ناسنامە، نەتەوە و زمانی دایك. لە راگەیەنراوێكی هاوسەرۆكایەتی كۆنسەی بەڕێوەبەرایەتی كۆما جڤاكێن كوردستان KCK كە ئاراستەی حكومەتی توركیا كراوە، هاتووە: "بۆ چارەسەركردنی كێشەی كورد لە باكووری كوردستان هەندێك خاڵی جەوهەری و بنەڕەتی هەن، بەڵام ئەگەر بەشێوەیەكی راشكاوانە بەدەم ئەو داواكارییانەوە نەیەن، باسكردن و كردەوەكانی دیكە هەموویان بێ مانا دەبن". جەخت كراوەتەوە، كە ئەو سێ داواكارییە سێ خاڵی پەیوەست و بەیەكەوە بەستراون و تەنیا دەكرێ بەیەكەوە گوزارشتیان لێ بكرێ. خاڵەكەنی نێو راگەیەنراوەكە بریتین لە: خاڵی یەكەم: دەبێ بەشێوەیەكی فەرمی دان بە ناسنامە، هەبوون و كلتووری كورددا بنرێت و بەشێوەیەكی یاسایی پارێزراوبن، هەروەها ئازادیی ناسنامە و رێكخستنكردن سەربەست بێت . دووەم: دەبێت دان بە نەتەوەی كورددا بنرێت، خۆبەڕێوەبەری ئەوان لەچوارچێوەی دیموكراسیدا پەسەند بكرێت . سێیەم: دەبێت مافی پەروەردە بە زمانی دایك بەشێوەیەكی یاسایی پەسەند بكرێت. لە راگەیەنراوەكەدا دەستپێكردنی پرۆسەی ئاشتی لەلایەن عەبدوڵڵا ئۆجەلان، رێبەری زیندانیكراوی پارتی كرێكارانی كوردستان وەك "شانس و دەرفەت" بۆ پارتی داد و گەشەپێدان AKP و حكومەتی توركیا لەقەڵەم دراوەو ئاماژە بەوە كراوە "ئەگەر یاسا راستبكرێنەوە، ئەوا كاردانەوە و پشیوازییەكانی دەوڵەتی توركیا و بەدەنگەوەهاتنی بۆ داواكارییەكان ئاڕاستەی خەباتی ئێمە دیاری دەكات و ئەگەر حكومەت بەشێوەیەكی ئەرێنی پێشوازی لێ بكات، ئەوەی بكەوێتە سەر شانی ئێمە وەك تەڤگەر ئەنجامی دەدەین".
dha
11/10/2013
نێچیرڤان بارزانى سهرۆکى حکومهتى ههرێمی کوردستان له چاوپێکهوتنێکدا لهگهڵ رۆژنامەی شهرقولئهوسهت ئاشکرای کرد: " ئەو گرۆپە تیرۆریستیەی کە هەوڵی ههڕهشەکردنی دا له ئاسایش و ئارامی هەرێمی کوردستان له سوریاوه دزەیان کردۆتە ناو خاکی هەرێم"
سەرۆکی حکومەت روونیشیکردەوە کە باردۆخی (سوریا) کاریگهرى لهسهر هەرێم و تهواوى عیراقدا ههیه".
گوتیشی "هێزە ئەمنیەکان بە کاتێکی پێوانەیی توانیویانە ئەندامانی ئەو گروپە تیرۆریستیە دەستگیر بکەن".
هەر لەمیانەی چاوپێکەوتنەکەیدا نێچیرڤان بارزانى رایگەیاند "ئاسایشو سهقامگیری ههرێم گرنگترین کارهکانمانه، ههروهها پاراستنى روحى هاوڵاتیانی هەرێم و ئهوانهى تێدا نیشتهجێبوونو سامانو سهروهتیانو ئهوهى بهدهستهاتووه له بونیاتنان، لەچوارچێوهى گرنگییهکانمانه".
تهئکیدیشی کردهوه ئهو دهستکهوته گهورانه که به متمانهى هاوڵاتییانو پاڵپشتى ئهوان بهدهستهاتوون، ناکهنه قوربانى.
گوتیشی:"پهنا بهخوا به تواناى پیاوانى ئاسایشو بهههوڵى هاوڵاتییانى دڵسۆز لهگهڵ دهزگا ئهمنییهکان، دهستى تیرۆر ناگاته ههرێمو ئهوانهى به ئاشتى دهژین".
رۆژی 29/9/2013 کاتژمێری 1:24 دهقهی نیوهرۆ هێرشێکی تیرۆریستی کرایه سهر بارهگاکانی ئاسایشی ههولێرو ئاسایشی گشتی. کهتیایدا 7 کارمەندی ئاسایش شەهیدبوون و 62 ی دیکە برینداربوون.
د.ع
دوای ئهوهی كوڕێكی ساڵح موسلیم رۆژی رابردوو لهرووبهڕووبهنهوهی هێزهكانی لهگهڵ چهكداره ئیسلامییهكان گیانی لهدهستدا، ئهمڕۆ تهرمهكهی گهیهنرایهوه شاری كوبانی له رۆژئاوای كوردستان.
هاوسهری سالح موسلیم كه كۆرهكهی دوێنی, له سهر تهرمی كوڕهكهی بهگریانهوه رایگهیاند: "من بووم به دایكی شههیدێكی وڵاتهكهم".
وتیشی: "چهكی كۆڕهكهم ههڵدهگرم و دهچم بۆ شهڕ و تۆڵهی شهڕڤان دهكهمهوه".
دایكی شهڕڤان دهشڵێت: "شههیدبوونی كوڕهكهم شهرهفێكه كه به من بهخشراوه و مهگرین، ئهمه ڕێگای شهرهفه و كوڕهكهم به شهرهفهوه گیانی بهخشی".
سهرلهبهیانی دوێنێ چوارشهممه 9ی تشرینی یهكهمی 2013، له پێكدادانێكی هێزهكانی یهپهگه و چهكداره ئیسلامییهكان شهڕڤان ساڵح موسلیم كوژرا.
وتهبێژی رهسمی یهكینهكانی پاراستنی گهل (یهپهگه)،به سایتی فهرمی ئهو حزبهی راگهیاندووه؛ شهڕڤان ساڵح موسلیم، كوڕی هاوسهرۆكی پهیهده له شهڕێكدا دژی چهكداره ئیسلامییهكان له ناوچهی گرێ سپی كوژراوه.
KNN
10/10/2013
رۆژی چوارشهممه كوڕێكی ساڵح موسلیم هاوسهرۆكی پارتی یهكێتی دیموكراتی كورد له رۆژئاوای كوردستان (پهیهده) له شاری (گرده سپی) تهل ئهبیهز له شهڕێكدا لهگهڵ چهكدارانی سهر به بهرهی نوسرا كوژرا.
سایتی رهسمی پارتی یهكێتی دیموكراتی كورد، ههواڵی كوژرانی كوڕهكهی ساڵح موسلیمی پشتڕاستكردهوهو نوسیویهتی "(شهرڤان ساڵح موسلیم) كه ئهندامێكی یهكینهكانی پاراستنی گهل (یهپهگه) بوه، له رۆژههلاَتی شاری كوبانێ ئهركی خۆی جێبهجێكردوه بۆ بهرگریكردن له خاكو گهلهكهی".
وهك ئاژانسی فورات بڵاویكردوهتهوه، شهوی رابردوش تهرمی كوڕهكهی ساڵح موسلیم لهبهرهكانی شهڕهوه گهیهندراوهته ناو شاری كوبانێو لهوێ سهدان كهس پێشوازییان لێكردوهو هاوسهرهكهی ساڵح موسلیم كه ناوی (عائیشه ئهفهندی)ه تهرمی كوڕهكهی له باوهشگرتوهو دواتر تهرمهكه رهوانهی دهزگای شههیدانی سەر به پارتی یهكێتی دیموكرات كراوه.
بڕیاره ئهمڕۆ (شهرڤان ساڵح موسلیم) كوڕی هاوسهرۆكی پارتی یهكێتی دیموكرات (پهیهده) له رۆژئاوای كوردستان له مهراسیمێكدا به خاكبسپێردێت.
فورات نیوز
10/10/2013
ئێران و بەریتانیا لەسەر كردنەوەی هەڵسوڕێنەری كاروبارەكانی نێوانیان رێككەوتن. ئەمە لەكاتێدایە لە ساڵی 2011ەوە پەیوەندی دیبلۆماسی نێوان ئەو دوو وڵاتە پچڕاوە. ولیام هیگ، وەزیری دەرەوەی بەریتانیا لە بەردەم پەرلەمانی وڵاتەكەی رایگەیاند، هەڵسوڕێنەری كاروبارەكانی بەریتانیا لە ئێران دادەنێین كە ئەركی بنیادنانی پەیوەندییەكانە. ناوبراو ئەمە بە هەنگاوێك بۆ كردنەوەی باڵیۆزخانەی هەردوو وڵات وەسف دەكات. ولیام هیگ راشیگەیاند، پێویستە ئێران گۆڕانكاری جەوهەری لە بەرنامە ئەتۆمییەكەی بكات پێش ئەوەی سزاكانی سەری لەلایەن رۆژئاواوە سووك ببێت. هاوكات گوتیشی" ئایندەی پەیوەندییەكانی بەریتانیا و ئێران دەوەستێتە سەر هەنگاوەكانی هەردوولا. وەزیری دەرەوەی بەریتانیا لە درێژەی قسەكانیدا روونیشیكردەوە كە محەممەد جواد زەریف، وەزیری دەرەوەی ئێران رەزامەندی دەربڕیووە لەسەر ئەوەی هەردوو وڵات هەڵسوڕێنەی كاروبارەكان دابنێن كە ئەركیان بنیادنانی پەیوەندی نێوان هەردوو وڵاتە وەك هەنگاوی یەكەم و دواتر لە كۆتاییدا باڵیۆزخانەی نێوان هەردوو وڵات بكرێتەوە.
10/10/72013
گرووپی شۆڕشگێڕانی پێشووی لیبیا ڕایانگەیاند، بە هۆی ڕۆڵی حکوومەتەکەی سەرۆکوەزیران، عەلی زێدانەوە لە دەستگیرکردنی گومانلێکراوێکی سەر بە ڕێکخراوی قاعیدە لە لایەن ئەمەریکاوە، زێدانیان ڕفاندووە.
گوتەبێژێک بە ناوی گرووپێکەوە کە بە هۆبەی کردەکانی شۆڕشگێڕانی لیبیا ناسراوە، ڕفاندنی عەلی زێدانیان خستە ئەستۆی خۆیان و ڕایانگەیاند، ڕفاندنی زێدان پاش لێدوانی وەزیری دەرەوەی وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا، جۆن کیرییە بەوەی کە گوتبووی: لیبیا ئاگای لە چۆنیەتیی دەستگیرکردنی (ئەبو ئەنەسی لیبیایی) هەبووە و بە پرۆسەکەی زانیوە.
ئەمڕۆ پێنجشەممە، بەیاننامەیەکی حکوومەتی لیبیا ئاشکرای کرد کە ئەم سەرلەبەیانییە، گرووپێک لە یاخیبووانی پێشووتر، چوون لە هۆتێلێکی تەڕابلوس سەرۆکوەزیران، عەلی زێدانیان ڕفاندووە و بردوویانەتە شوێنێکی نادیار.
بە گوتەی چەند شایەتحاڵێکیش چەکدارەکان ئەو کاتەی لە هۆتێل کۆرینسیانی تەرابلوسی پایتەخت زێدانیان ڕفاندووە، کاروانێکی زۆری ئۆتۆمبێل لە چاوەڕوانیی زێدانی سەرۆکوەزیراندا بوون.
شایەتحاڵەکان هەروەها دەڵێن کە کردەی ڕفاندنەکەی سەرۆکوەزیران، بێ تەقەکردن و بێ نانەوەی هیچ کێشەیەک بووە.
10/10/2013
رووداو-ئاژانسەكان
ڕێكخراوەكانی كۆمەڵگەی مەدەنی لە هەوڵی یەكلاییكردنەوەی كێشە كۆمەڵایەتییەكاندا ئیمزاكردنی پەیمانی كۆمەڵایەتی بە پێویست دەزانن و یەكەمین پەیمانی كۆمەڵایەتییش لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە گەڕەكێكی هەولێری پایتەخت ئیمزا كرا.
ئەمڕۆ لە شاری هەولێر بە ئامادەبوونی پیاو ماقوڵ و زانایانی ئایینی و نوێنەری شارەوانی و پۆلیس و ئاسایش و پەروەردەو تەندروستی پەیمانی كۆمەڵایەتی ئیمزا كرا كە مەبەست لێی بنەبڕكردنی كێشە كۆمەڵایەتییەكان و هاریكارییە لە نێوان هەموو پێكهاتەكانی ئەو گەڕەكەدا بۆ ڕێگەنەدان و برەوسەندن بە ماددەهۆشبەرەكان.
لە سەرەتای دانیشتنی ئەمڕۆدا عەلی ئیبراهیم سەرپەرشتیاری پەیمانی كۆمەڵایەتی گوتی: ئەم پرۆِگرامە بۆ یەكەمجارە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە عیراق لە هەرێمی كوردستان جێبەجێ دەكرێت و ماوەی یەك ساڵ بەردەوام دەبێت.
لەلایەن خۆشیەوە سەركەوت شەمسەدین گوتی ئەم بەرنامەیە بۆ ئەوەیە كە تاوەكو ئێستاكە هیچ حاڵەتێك لەناو گەڕەكەكاندا ڕووی نەداوە بۆیە ئێمە كاری لەسەر دەكەین بۆ ئەوەی هەر حاڵەتێكی ئاسایی كە ڕوودەدات بە زووی كاری لەسەر بكرێت بۆ ئەوەی تەشەنە نەكات، چونكە ئەگەر حاڵەتەكان تەشەنە بكەن ئەوا دیاردەی كۆمەڵایەتی تێدا دروست دەبێت و كاریگەری نەرێنی لەسەر كۆی كۆمەڵگە دروست دەكات.
جێگەی ئاماژە بۆكردنە ئەم چالاكییە كۆمەڵایەتییەی ئەمڕۆ لە شاری هەولێر بەرێوەچوو، ڕێكخراوی كادكای نێودەوڵەتی كە دامەزراوەیەكی ئەمریكاییە بە هاوكاری كونسوڵخانەی ئەمریكا لە هەرێمی كوردستان پێشكەش كراوەو ڕێكخراوی ژیانی تەندروستی لە كوردستان ئەركی جێ بەجێ كردنەكەی كەوتۆتە ئەستۆ.
سەعید عەبدوڵا
pna
9/10/2013
ئەنجوومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستان راگەیەندراوێك بڵاودەكاتەوەو رایدەگەیەنێت" چهند كهسێك له دارێژهران و هاوكارانی كردهوه تیرۆریستیەكەی هەولێر دهستگیر كراون و دانیان به تاوانهكهیان ناوه". ئەوەش خراوەتەڕوو" تیرۆریستان ئامانجیان گهیشتن بۆ ناو باڵهخانهی ئاسایش بوو، بۆیه دوو ئۆتۆمبێلیان لهبهردهم دهروازهی ئاسایشی ههولێر تهقاندهوه و دواتر دوو خۆكوژی تر به چهك و پشتێنی بۆمبرێژكراو به سوود وهرگرتن له كهلێنی دوای تهقینهوه ههوڵیان دا بگهنه ناو ئاسایش". ئەنجوومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستان ئەوەش ئاشکرا دەکات "ئهم تیرۆریستانه سهر به دهوڵهتی ئیسلامیی عێراق و شامن و لێكۆلینهوهكان بهردهوامن و له ماوهیهكی نزیكدا هاوڵاتیانی خۆشهویستمان له وردهكاریی زیاتر و ئهنجامی كۆتایی ئاگادار دهكهینهوهوه." دەقی راگەیانراوەکە:
لە راگەیەندراوەكەدا ئەنجوومەنی ئاسایش ئاماژە بۆ ئەوەدەكات" پرۆسهی لێكۆڵینهوه له كرداره تیرۆریستیهكهی رۆژی 29/9ی بهردهم ئاسایشی ههولێر له كۆتایی نزیك بۆتهوه و ئهنجامی باش بهدهست كهوتوون، چهند كهسێك له دارێژهران و هاوكارانی كردهوهكە دهستگیر كراون و دانیان به تاوانهكهیان ناوه."
لە راگەیەنراوەکەدا هاتووە:" هاووڵاتیانی خۆشهویست ئاگادار دهکهینهوه که پرۆسهی لێکۆڵینهوه له کرداره تیرۆریستیهکهی رۆژی 29/9ی بهردهم ئاسایشی ههولێر له کۆتایی نزیک بۆتهوه و ئهنجامی باش بهدهست کهوتوون. دوای شهش ساڵ له پوچهڵکردنهوهی ههوڵهکانی تیرۆریستان بۆ تێکدانی ئارامیی ههرێم، ژمارهیهک تیرۆریست توانیان له کۆتایی مانگی ڕابردوو ئهو ئاسانکاریانه بقۆسنهوه که بۆ هاتنه ناوهوهی هاووڵاتیانی ناوچهکانی دیکهی عێراق دهستهبهر کراون و دزهیان کرده ناو ههرێم".
تیرۆریستان ئامانجیان گهیشتن بۆ ناو باڵهخانهی ئاسایش بوو، بۆیه دوو ئۆتۆمبێلیان لهبهردهم دهروازهی ئاسایشی ههولێر تهقاندهوه و دواتر 2 خۆکوژی تر به چهک و پشتێنی بۆمبرێژکراو به سوود وهرگرتن له کهلێنی دوای تهقینهوه ههوڵیان دا بگهنه ناو ئاسایش، بهڵام ڕووبهڕووی بهرگریی قارهمانانهی ئهفسهرانی ئاسایش بوونهوه و نهیانتوانی ئامانجهکهیان بپێکن و گشت تیرۆریستان کوژران و شکستیان هێنا. ئهم نهبهردییهی کارمهندانی ئاسایش به خوێنی 7 کارمهندی قارهمان تۆمار کرا و ههروهها له ئهنجامی تهقینهوهکان 72 کهس له کارمهندانی ئاسایش و پۆلیس و تهندروستی و بهرگریی شارستانی بریندار بوون. دهستکردنهوه و قارهمانیی ئهو 7 شههیدهی ئاسایش ههڵوێستێکی مێژوویی و نمونهیی فیداکاری بوو و یادی ئهم خۆراگرییهیان ههمێشه لای گهلهکهمان به زیندووی دهمێنتهوه.
دوای ڕووداوهکه یهکسهر لێکۆڵینهوهکان له لایهن تیمه بسپۆرهکانهوه دهستی پێکرا و به هاوکاریی هاووڵاتیان و دڵسۆزانی گهلهکهمان سهرهداوی باش بهدهست هاتن و توانرا چهند کهسێک له دارێژهران و هاوکارانی کردهوهکه دهستگیر بکرێن و دانیان به تاوانهکهیان ناوه. ئهم تیرۆریستانه سهر به دهوڵهتی ئیسلامیی عێراق و شامن و لێکۆلینهوهکان بهردهوامن و له ماوهیهکی نزیکدا هاوڵاتیانی خۆشهویستمان له وردهکاریی زیاتر و ئهنجامی کۆتایی ئاگادار دهکهینهوهوه.
ههر لێرهدا هاووڵاتیانی ئازیزمان دڵنیا دهکهینهوه که به ههموو توانایهک بهرپهرچی ناحهزان وتیرۆریستان دهدهینهوه و پشت به خوا و به هاوکاری و پاڵپشتیی ئێوهی خۆشهویست، ههرێمی کوردستان به دورگهی ههمیشه ئارامی پێشکهوتن و سهقامگیری دهمێنتهوه.
ئهنجومهنی ئاسایشی ههرێمی کوردستان
8/10/2013
بهمهبهستی داوهتكردنی وهزیری ئهوقافی حكومهتی ههرێمی كوردستان و شاندی حهجی ههرێمی كوردستان لهكۆنگرهی (ئههلی عیراق)كه ساڵانه دهزگای شهیدی میحرابی سهربه ئهنجومهنی باڵای ئیسلامی عیراق لهشاری مهككه و لهوهرزی حهج رێكی دهخات، سهرۆكی دهزگای شههیدی میحراب و چهند سهركردهیهكی ئهنجومهنی باڵای ئیسلامی عیراق سهردانی باڵهخانهی نیشتهجێبونی حاجیانی ههرێمیان لهشاری مهككه كرد و لهگهڵ بهرێز كامیل حاجی عهلی وهزیری ئهوقاف و قاسم رهسوڵ بهرزنجی بهرێوهبهری گشتی حهج و عومره و بهرپرسانی وهزارهتی ئهوقاف و بهرێوهبهرایهتی گشتی حهج و عومره پێشوازیكران.
سەرۆکی تیمی ڕاگەیاندنی حاجیانی هەرێمی کوردستان"مەریوان نەقشبەندی"بەئاژانسی پەیامنێری ڕاگەیاند:"شاندهكه وێڕای پێشكهشكردنی داوهت بۆ بهشداریكردن لهكۆنگرهی ئههلی عیراق كه بڕیاره ئهمشهو (8/10/2013)لههۆڵی هۆتێلی (كۆنكۆرد)لهشاری مهككه بهبهشداری زیاتر له 500 كهسایهتی سیاسی و ئایینی و حكومی و نوێنهری چهند وڵاتێكی ئیسلامی بهرێوهبچێت "لهسهر مێژووی پهیوهندی نێوان كورد و شیعه بهگشتی و بنهماڵهی حهكیم و گهلی كورد بهتایبهتی داکۆکی كرا".
نەقشبەندی گوتی: شاندەکە "هیوایان خواست ئهو پهیوهندیه لهپێناو سهقامگیریی و بهرژهوهندی گشتی سهرجهم عیراقیهكان و هاوپهیمانیهتی مێژوویی كورد و شیعه دژی رژێمی دكتاتۆری قوڵتر بكرێتهوه ".
زیرەک عەبدولڕەحمان/م.ش
لەپێناو ئازادكردنی حەوت رفێندراوەكەی كامپی ئەشڕەف و پاراستنی گیانی دانیشتووانی لیبرتی، ئەمڕۆ 37 رۆژە دانیشتووانی كامپی لیبرتی و هاوكات سەدان پەنابەری ئێرانی لە وڵاتانی ئەوروپایی مانیان گرتووە لە خواردن. ئەوان داوا دەكەن حكومەتی عێراق رفێندراوەكان ئازاد بكات.
لیبرتی كە بە شوێنێكی كاتی ناوزەد كراوە بۆ گواستنەوەی دانیشتووانی ئەشڕەف بۆ وڵاتانی سێیەم، هەروەك شوێنی پێشوویان (ئەشڕەف) شوێنێكی ئابڵۆقەدراوە و دانیشتووان لە رەوشێكی زۆر سەختدا دەژین و دوو جاریش هێرشیان كراوەتە سەر و مووشەكباران كراون و دەیان كەسیان لێ كوژراوە و بریندار بوونە.
بەپێی بەیاننامەیەكی ئەو حیزبە كە دانەیەكی بۆ ئاژانسی هەاڵی پەیامنێر نێردراوە، ئێستا باری تەندرووستیی مانگرتووان بەرەو ئاڵۆزی دەچێت و ئەگەری گیانلەدەستدان رووی لە مانگرتووان كردووە.
(د.جەلیل) كە خۆی دانیشتووی لیبرتییە دەڵێت: "لاوازی و تێكچوونی باری بیستن و بینین و هەرسكردن و سەرئێشە و دابەزینی پەستانی خوێن بە زۆری لە ناو مانگرتوواندا بە دی دەكرێت و بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەگەرەكان بە رادەی پێویست دەواودەرمان و ئیمكانیاتیان نییە.
(ساڵح كوهی) گەنجێكی دانیشتووی لیبرتییە و یەكێك لە مانگرتووان دەڵێت: "ئێمە بەردەوام دەبین لە مانگرتنەكەمان بۆ ئازادكردنی حەوت رفێندراوەكەمان كە شەشیان لە خوشكانمانن و داوا لە ئەمریكایش دەكەین بە ئەرك و بەڵێنەكانی خۆی هەستێت بۆ ئازادكردنی حەوت رفێندراوەكە و هەروەهاپاراستنی دانیشتووانی لیبرتی. چون ئەوان رێككەوتننامەیان مۆر كردبوو كە گیانی دانیشتووانی ئەشڕەف پارێزراو بێت."
9/10/2013