عەبدولڕەحمان سدیق

لەهەرێمی كوردستاندا دەستوور پێویستییەكی لەپێشینەیەو ناكرێت لەمە زیاتر دوابكەوێت، دوا قسەش لەسەری قسەی گەلەو گەل مافی پەسەندكردن یان رەتكردنەوەی رەشنووسی دەستووری هەیە. دەستوور لەئەمڕۆدا بۆ هەموو وڵات و هەرێمێك زەمانەتە بۆ بەرقەراركردنی ئاشتیی سیاسی و كۆمەڵایەتی، لەحاڵەتی هەر ناڕازیبوونێكیش لەهەر ماددەیەكی دەستووری، دەتوانرێت لەسەردەمێكی دیكەدا هەموار بكرێتەوە، چونكە دەستووری زۆربەی وڵاتان دەیان جار هەموار كراوەتەوە لەماوەی دوورمەودادا.  بۆیە كە ماددەی (120)ی دەستووری عێراق دەڵێت: (هەر هەرێمێك مافی هەیە دەستوورێكی تایبەت بەخۆی پەسەند بكات، كە تێیدا پەیكەری دەسەڵاتەكانی هەرێمەكە و میكانیزمەكانی پەیڕەوكردنی ئەو دەسەڵاتانە دیار دەكات ..)، ئیدی كاتی ئەوە هاتووە لەمە زیاتر هەرێمی كوردستان

عەبدولڕەحمان سدیق  

رێككەوتننامە حەوت خاڵییەكەی ئەم دواییەی نێوان هەرێمی كوردستان و بەغدا ، پێویستی بەمیكانیزمی جێبەجێكردنە. من لێرەدا تەنیا قسە لەسەر خاڵی (سێیەم) دەكەم كە دەڵێ : پێكهێنانی لیژنەیەك بۆ لێكۆلینەوە لە وردەكارییەكانی بەڕێوەبردنی ئەمنیی هاوبەش لە ناوچە (ناكۆكی لەسەرەكان) بەمیكانیزمی تایبەت و، بێ لە فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەكان لەنێویشیاندا ئۆپەراسیۆنی دیجلە ، بەرێوەدەبرێت . ئاماژە بەوەشدەكەم كە جۆن كێری وەزیری دەرەوەی ئەمریكا پێشوازی لەم رێككەوتنامەیە كردو ، لە پەیوەندییەكی تەلەفونیشدا لەگەڵ وەزیری دەرەوەی عێراقدا باسی لە لیژنەكانی هاوئاهەنگیی نێوان ئەمریكاو عێراق كرد لەچوارچێوەی رێككەوتننامەی ستراتیژیی نێوانیان، ئەمەش مانای ئەوەیە كە ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا لەدووریشەوەبێ قسەو هەنگاوی خۆی

 وه‌هاب یوسفی 

کۆمه‌ڵگای مرۆڤایه‌تی که‌ له‌ نه‌ته‌وه‌، ڕه‌گه‌ز، چین و توێژی جیاواز پێک هاتووه‌، بیر و بۆچوونه‌کان تێیدا وه‌ک یه‌کتری نینه‌ و به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانیش ناته‌بان. به‌رژه‌وه‌ندی و بیر و بۆچوونه‌ ناته‌باکان هۆکاری گشت کێشه‌ و ئاڵۆزییه‌کانن. ئه‌گه‌ر چی بۆ چاره‌سه‌ری کێشه‌کان شه‌ڕ و پێکدادان زۆر دێته‌ گۆڕێ، به‌ڵام دیالۆک ده‌توانێ وه‌ک ئه‌لته‌رناتیڤی شه‌ڕ، ڕێگا چاره‌یه‌کی باشتر و بێ زیانتر بێت. مرۆڤایه‌تی ده‌توانێ دوور له‌ شه‌ڕ و ماڵوێرانکاری به‌ شێوه‌یه‌کی ئاشتیخوازانه‌، له‌ ڕێگای دیالۆک و مکانیزمه‌کانییه‌وه‌، چاره‌سه‌ری گشت کێشه‌کانی بکات و به‌و پێیه‌ش هه‌ڵبژاردن به‌ڕێوه‌ به‌رێت و دیالۆک به‌ ئاکام بگه‌یه‌نێت.  نه‌ ته‌نیا له‌ که‌ش و هه‌وایه‌کی ئاشتیخوازانه‌ و دێموکراتیکدا، به‌ڵکو له‌ هه‌ر چه‌شنه‌ هه‌لومه‌رجێکدا هه‌ڵبژاردن بوونی باشتره‌ له‌ نه‌بوونی و زیاتر یارمه‌تیده‌ر ده‌بێ تا کۆمه‌ڵگا له‌ شه‌ڕ و ئاژاوه‌ بپارێزرێت.‌

رەزا شوان / نەرویج

رۆژێک رەنگەکان لە شوێنێکدا بە یەکتری گەیشتن .. هەر رەنگە و بە شان و باڵی خوێدا هەڵیدا و ، خۆی بە جوانترین رەنگ دەزانی .
سـوور : من رە نگی لاوی و جوانیم ، رەنگی راپەڕین و شۆڕشم ، رەنگی خوێنم ، رەنگی گەرمی و ئاگرم ، رەنگی گوڵە ئەرخەوان و گوڵاڵە سوورەم ، دیارە من لە هەمووتان جوانترم .
زەرد : من لای خەڵکی رێزێکی تایبەتیم هەیە ، چونکە رەنگی گەنم و گەنمە شامیم ، رەنگی زێڕم ، رەنگی لیمۆم ، رەنگی گوڵە زەردەم ، بە شانازیشەوە دەڵێم ، کە رەنگی رۆژەکەی سەر ئاڵای کوردستانم .
سەوز : جا ئەگەر ئێوە وەک من جوان بن چیتان دەوێ ، من رەنگی بەهارم ، رەنگی چیمەن و گیا و سەوزەم ، رەنگی هیوا و ئومێدم ، رەنگێکی پیرۆزم ، یەکێکم لە چوار رەنگەکەی ئاڵای کوردستان .

 وارڤين – هه‌ولێر

ده‌زگاى وارڤين بۆ پرسه‌كانى ژن له‌ په‌يامێكدا، كه‌ به‌ بۆنه‌ى رۆژى جيهانى كرێكارانه‌وه‌ ئاراسته‌ى كردووه‌، رايگه‌ياند، "وێڕاى پيرۆزبايى له‌ كرێكاران به‌ گشتى، سه‌رى رێز و نه‌وازش داده‌نوێنين بۆ ده‌ستى ماندووى ژنانى كرێكار و داواكارين كۆتايى به‌ سته‌م و چه‌وساندنه‌وه‌ى دژ به‌ كرێكاران بهرێنرێت و هه‌ر جۆره‌ جياكارييه‌كى ره‌گه‌زى به‌رامبه‌ر به‌ ژنانى كرێكار به‌ ياسا قه‌ده‌غه‌ بكرێت و ريفۆرم له‌ سيسته‌مى كۆمه‌ڵايه‌تى كاردا بكرێت".

ده‌قى په‌يامه‌كه‌:

وەهاب یوسفی

کێ ده‌یکات و کێ ده‌یخوات؟ ئه‌وه‌چ په‌ندێکی پێشینیان بێت و یان پرسیارێک، جێگای سه‌رنج و تێروانینه. ئه‌گه‌ر چی خواردنی ماڵی که‌سانی تر ڕه‌وانییه‌و یاسا و داب و نه‌ریته‌کانیش له‌و بابه‌ته‌وه‌بێده‌نگ نین و سزای سه‌ر پێچی که‌ران(دزه‌کان) ده‌ده‌ن، به‌ڵام دزینی به‌رهه‌می کاری کڕێکاران به‌ڕۆژی ڕووناک له‌نیزامی گه‌نده‌ڵی بۆرژوازیدا یاسایی و...یه‌! ته‌نانه‌ت ئایینه‌که‌ش له‌و باره‌یه‌وه‌‌بێ هه‌ڵوێست نییه‌و دابه‌ش بوونی مرۆڤه‌کان له‌نێوان چینه‌جیاوازه‌کاندا به‌کاری خودا ده‌زانێ و به‌و پێیه‌شه‌رحییه‌ت به‌نایه‌کسانی و سه‌رجه‌م کاریگه‌رێکانی ده‌به‌خشێت. مێژووی دوور و درێژی چه‌وساندنه‌وه‌ی مرۆڤ به‌ده‌ستی مرۆڤ و به‌رده‌وام بوونیشی، له‌بایه‌خی شانازییه‌کانی مرۆڤ که‌م ده‌کاته‌وه‌. ئه‌گه‌ر مرۆڤایه‌تی شانازی به‌گۆڕاندنی سه‌رده‌مه‌کۆنه‌کان ده‌کات و هاتنی سه‌رده‌مه‌پێشکه‌وتوویه‌که‌ی به‌گرینگ وه‌سف ده‌کات و جه‌ژنی

                                    رەزا شوان/ نەرویج                                             

زمانی هەڕەشە و گوڕەشە و، ئەو وتارانەی بۆنی خوێنیان لێدێ و .. وتارە زیاتر ورووژێنەر و فیتدەرەکانی مامۆستایانی پێشنوێژی مزگەوتەکان، لە نوێژەکانی رۆژانی هەینیدا و .. لێدوانەکانی سەرکردەکانی مانگرتووەکان و .. هەڕەشەی بە کارهێنانی چەک لە لایەن سەرکردەکانی هۆزە عەرەبە سونییەکانەوە لەلایەکەوە .. قسە و لێدوان و هەڕەشەکانی مالیکی و هاوشیوەکانی لە لایەکی ترەوە .. بوونەتە هۆی، خوێن بە فیرۆدان و ، گیان لە دەستدانی هاوڵاتیان و ، خزبوونەوەی وڵاتیش بەرەو تاریکی و  بێسەرەوبەرەیی و لە دەستان .. هەر وەکو چۆن خەونەکانی خەڵکی ، لە حکومەتی بەش بەش و ، گەنەڵی و ، شکسهاتوو ، ونبوون و نەهاتنەدی. ویژدانە زیندووەکان ، هاواردەکەن و داوا لە هەمووان دەکەن ، ئەوە بێننەوە یادتان کە ئێوە رۆڵەی گەلێکن و ، خاوەنی هیوا و مێژوو و ئایینێکن ، کە خوێنڕشتنی

بەناویی خودای گەۆرە

خەلکی بەشەرف و مافخوازی کوردستان

لەم کاتەدا کە لە سەرو بەندی دەۆری یازدەهەمی هەلبژاردەنەکانی سەرۆک کۆماری ئیران و شوورای شار و گووندەکان و هەلبژاردنی نێوان دەۆرەیی مەجلیس قەرارمان گرتووە، بێگوومان لەجێگای خۆیدا دەبێ تاکوو سەرای وەبیرهێنانەوەی سێ ئەرکی سەرەکی یەک سیستەمی هەلبژاردن، ( کە بریتین لە: ١/ سازدانی حکومەت، ٢/ ساغکردنەوەی نوێنەرایەتی، ٣/ ئاراستەکردنی رەوایی و شەرعییەت بە نیهادگەلی هەلبژێردراۆیی خەلکی و ناۆچەیی و لۆکالی، وە یان یەک سیستەمی سیاسی وەلاتێک لە کولییەتی خۆیدا )، سەبارەت بە گرینگییەتی بەشداری و مشارکەتی چالاکانە لە هەلبژاردنەکانی شورای شار و

رەزا شوان / نەرویج

هەموومان ئەم راستییە دەزانین کە ، زمان ناسنامە و گرنگترین کۆڵەکەی هەر نەتەوەیەکە .. کاڵبوونەوەی زمانیش لای تاک ، کاڵبوونەوەی ئینتیما و لاوازبوونی هەستی نەتەوایەتی و گزبوونی سۆزی نیشتمانییە .. بۆیە داگیرکەرانی کوردستان بە هەموو شێوازێک و ، بە زۆر و بە تۆبزی هەوڵی سەپاندنی زمانەکانی خۆیان و دژایەتیکردن و بێ بایەخکردنی زمانی رەسەنی کوردیمانیان داوە .. تا واش لە منداڵانی کوردمان بکەن ، هەر لە منداڵییەوە ، لە داب و نەریتی رەسەن و جوانی کوردیمان تەوەلابن و .. نکوڵیش لە کورد و کوردستان بوونی خۆیان بکەن . بێگومان ئەمە گڵاوترین و مەترسیدارترین پیلانە لە دژی کورد و کوردستان .. ئەگەر چیش نەیان توانیوە هەرەس بە کوردایەتی و کورستان پەروەریمان بهێنین ، بەڵام تا رادەیەک کاریگەریان هەبووە .. ئەم پیلانە قێزەوەنەش تازە نییە ..

رەزا شوان / نەرویج 

لە مانگی رابردوودا ، سێ و چوار جار لە نووسینگەی جوانووسی ( جەباری ) دا ، کە دەکەوێتە سەر رێی ( کەرکوک ـ هەولێر ) لە گەڕەکی رەحیماوا لە شاری کەرکوک .. لەگەڵ برایانی جوانووس و نووسەرم ، کاک عەبدولستار جەباری و مامۆستا ئەسعد دا دانیشتبووم .. دوو جار بەڕێکەوت کۆمەڵێک منداڵی کچ و کوڕی چاوگەشم بینی ، کە هەردوو جارەکە هەر کۆمەڵە و فایلێکی گەورەی سپییان پێ بوو .. بە پاڕانەوەوە داوایان لە هاوشەریکی نووسینگەی ناوبراو مامۆستا ئەسعەد کرد .. کە یارمەتیان بدەن ( بڵاوکراوەیەکی قوتابخانەی سەردیوار) یان بە نووسینێکی جوان لە سەر فایلەکانیاندا بۆ بڕازێنێتەوە .. بەڵام هەردوو جارەکە وەڵامی مامۆستا ئەسعەد بۆ منداڵانی هەردوو کۆمەڵەکە : " ئێمە بڵاوکراوە ناکەین ، چونکە کاری ترمان هەیە و پێمان ناکرێ .. " منداڵەکان زۆر پاڕانەوە و وتیان : " ئەی بچین بۆ لای کێ ؟ "