سەرۆک کۆماری تورکیا بە توندی هێرشی کردە سەر ئەو لایەنانەی لە تورکیادا لایەنگریی (حوکمی خۆسەری) دەکەن و رایگەیاند کە ژیان بۆ ئەو کەسانە زۆر قورس و ئەستەم دەکەن.
رەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆک کۆماری تورکیا ئەمڕۆ پێنجشەممە 28ی کانوونی دووەم، ئامادەی پلاتفۆڕمێکی تایبەت بە دەستوری وڵاتەکەی بوو و وتارێکی پێشکەشکرد، تیایدا دووبارە پشتیوانیی لە سیستەمی سەرۆکایەتی کرد و بە توندی هێرشیکردە سەر داواکاریی کوردانی باکور بەمەستی پێکهێنانی خۆسەری لە ناوچە کوردییەکاندا.
سەرۆک کۆماری تورکیا، لە سەرەتای وتەکانیدا سەبارەت بە خۆسەری، وتی : " ژیانی ئەوانەی هەوڵی دروستکردنی هەرێم لەناو هەرێمدا دەدەن ئەستەم دەکەین، وەک چۆن بەرامبەر ئەوانەی هەوڵی بنیاتنانی شێوازێکی هاوشێوەیان لەژێر ناوی جیاواز و کۆمەڵگەدا-دەدا ئەنجامدا".
پلاتفۆڕمەکە لە ژێر ناونیشانی "پێکەوە بەرەو دەستورێکی نوێ" رێکخرابوو و ئەردۆغان تیایدا بە روونی لەسەر گرنگترین پرسەکانی تورکیا قسەیکرد و رایگەیاند، کە پێویستە سیستەمی بەڕێوەبردنی وڵات بگۆڕدرێت بۆ سەرۆکایەتی و دەستوری نوێش بەپێی ئەو سیستەمە تازەیە بنوسرێتەوە.
دەبێت بڕیاری کۆتایی گەل بیدات
ئەردۆغان وتیشی : " زۆر زەحمەتە ئەم کارە بە بوونی سەرۆک و سەرۆک وەزیرانی هەڵبژێردراودا ئەنجامبدرێت. پێشنیازی من ئەوەیە کە رێگە بدەین گەل لەنێوان هەردوو بژاردەکەدا بڕیاری یەکلاکەرەوە بدات، دەبێت پەرلەمان لەم خاڵەدا وتەی خۆی هەبێت و دواتر پرسەکە ئاڕاستەی گەل بکات. گرنگترین خاڵ لێرەدا ئەوەیە، کە پێویستە بڕیاری کۆتایی گەل بیدات نەک پەرلەمان".
دەستوری نەتەوەیی
ئەردۆغان ئەم دەستورەی ئێستای بە نامۆ و دەرەکی وەسفکرد و وتی : " هەموو ئەوانەی لە ئێستادا پێیان دەوترێت دەستوور، هاوردەن و ناوخۆیی نین. ئێستا پێویستە بگەڕێینەوە بۆ ناوخۆ، بۆ گەل".
دابەشکردنی هێز
ناوبراو لە درێژەی وتەکانیدا ئاماژەیکرد بەوەی، کە یەکێک لە گرنگترین ئەو بابەتانەی ناکۆکیی زۆر هەڵدەگرێت، پرسی دابەشکردنی هێزە "پێویستە دڵنیابین لەوەی، کە هەریەک لە دەسەڵاتەکانی دادوەری و یاسادانان، گرنگترین ئەرکە سەرەتاییەکانی سەرشانیان جێبەجێدەکەن".
29/1/2016
حكوومهتی توركیا ههموو ههوڵێكی خۆی خستهگهڕ بۆ ئهوهی نههێڵێ پهیهده بهشداری له كۆبوونهوهی لوتكهی جنێف بكات بۆ چارهسهركردنی كێشهی ناوهخۆیی سووریا. ههوڵهكانی توركیاش سهریگرت و پهیهده داوهت نهكرا.
لەمبارەوە دهمیرتاش لهناو پهرلهمانی توركیاوه پهیامێكی ئاڕاستهی حكوومهتی توركیا كرد و گوتی ئهگهر داعش بهشداری ئهو كۆبوونهوهیهی بكردابوایه ئهوهنده داكۆكیتان دهكرد و دژی دهوهستانهوه؟
له دوای ئهوهی وتارێكی له پهرلهمانی توركیا پێشكهش كرد، هاوسهرۆكی ههدهپه سهلاحهدین دهمیرتاش لهگهڵ چهند رۆژنامهنووسێكدا دهمهتهقێی كرد و لهبارهی كۆبوونهوهكهی جنێف كه بڕیاره 29ی ئهم مانگه ئهنجام بدرێت بۆچوونی خۆی خستهروو.
دهمیرتاش گوتی چهندی ههوڵ دهدهم بڕوا به خۆم بهێنم كه بۆچی ئاكپارتی ئهوهنده دوژمنی كورده، بهڵام ناگهمه هیچ ئهنجامێك.
ئاماژهشی دا كه ئێستە ئهوهی دژی داعش له سووریا شهڕ دهكات و به توندترین شێوه رووبهرووی دهبێتهوه هێزهكانی پهیهدهن، ئیتر بۆچی ئهو مافهی نهبێت بهشداری له كۆبوونهوهی جنێفدا بكات؟
ئاماژهی بۆ ئهوهش كرد كه ئهگهر داعشیان داوهتی ئهو كۆبوونهوهیه بكردابوایه، ئایا توركیا بهو شێوهیهی كه دژایهتی پهیهده دهكات، به ههمان شێوه دهیگوت نابێت داعش بهشداری بكات؟
له بهشێكی دیكهی قسهكانیدا كه بۆ ئاژانسی DHAی كردووه، دهڵێ پهیهده تاوهكو ئێستا به هیچ شێوهیهك یهك گولـلهشی بهرامبهر توركیا نهتهقاندووه، تهنیا بهرامبهر به داعش نهبێت، بۆیه ئهگهر لهو كۆبوونهوهیهدا ئهوان بهشداری نهكهن، كۆبوونهوهكه له سهرهتاوه شكست دههێنێ و هیچ شهرعیهتێكی نابێ و چاوهڕوانی ئهنجامیشی لێ مهكهن.
گوتیشی "له ناو سووریا بههێزترین هێز هێزی پهیهدهیه، تۆ به قسهی ئاكپارتی ئهو هێزه بخهیته دهرهوه، ئهوه بهو مانایه دێت كه تۆ ناتهوێت كێشهی ناوهخۆیی سووریا چارهسهر بكرێت. ناتهوێت ئاشتی بۆ سووریا بگهڕێتهوه. دهبێت حكوومهتی ئاكپارتی واز لهو سیاسهته بهێنێت كه بهرامبهر به پهیهده دهیگرێته بهر، چونكه بهو ههڵوێستانهی كێشهی زیاتر له سووریا دروست دهكات. ئهوان دهیانهوێ ئێمهش وهكو ئهوان بیر بكهینهوه، بهڵام ئێمه به هێچ شێوهیهك مهجبوور نین كه به دوای ههڵوێستی ئاكپارتی بكهوین".
28/1/2016
سهرۆکی فراکسیۆنی ئهرمهنییهکان له پهرلهمانی کوردستان ئاماژە بەوە دەکات سەرۆکی هەرێمی کوردستان لە کۆبوونەوەی هێزە سیاسییەکان داوای کردووە خۆیان ئامادە بکەن بۆ بەڕێوەچوونی ریفراندۆم لە هەرێمی کوردستان.
بڕوانت نیسان سهرۆکی فراکسیۆنی ئهرمهنییهکان له پهرلهمانی کوردستان بە "سۆمەریهنیوز"ی راگەیاندووە "مهسعود بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستان له کۆبوونهوهکە لەگەڵ پارته کوردستانییهکان داوای لێ کردوون که پێش بهڕێوهچوونی ههڵبژاردنی سهرۆک کۆماری ئهمریکا، ڕیفراندۆمی دیاریکردنی چارهنووس له ههرێمی کوردستان بهڕێوهبچێ.
هەروەها گوتی "زۆربەی پارتە کوردستانییەکانی کۆبوونەوەکە رەزامەندیان نیشان داوە لەسەر بەرێوەچوونی ریفراندۆم و یەکلاکردنەوەی چارەنووسی هەرێمی کوردستان، بۆیە لەدوای قۆناخی چاکسازی لە حکوومەت و ئەنجامدانی ریفراندۆم، دەوڵەتی کوردی دروست دەبێت، چونکه دهوڵهتی ئێستەی ئهمریکا پهیوهندییهکی گونجاو و باشی لهگهڵ ههرێمی کوردستاندا ههیه، بهڵام ئێمه له ههڵوێستهکانی دهوڵهتی داهاتووی ئهمریکا ئاگادار نین".
28/1/2016
نوێنەرایەتى حکومەتى هەرێمی کوردستان لە ئیسپانیا رایگەیاند، حکومەتی ئیسپانیا لە دوو ساڵی رابردوو بڕی 2 ملیۆن و 330 هەزار یۆرۆ هاوکاری هەرێمی کوردستانی کردووە و هەرێمی باسک-یش بەڵێنی هاوکاریکردنیان داوە.
دابان شەدەلە، نوێنەرى حکومەتى هەرێمی کوردستان لە ئیسپانیا بە (تۆڕی میدیایی رووداو)ی رایگەیاند:"حکومەتی ئیسپانیا لە دوو ساڵی رابردوودا بە بڕی 2 ملیۆن و 330 هەزار یۆرۆ هاوکاری هەرێمی کوردستانی کردووە".
دابان شەدەلە باسی لەوەکرد، کە حکومەتی ئیسپانیا ساڵی 2014 لە رێگای خاچی سووری نێودەوڵەتی، بڕی 500 هەزار یۆرۆی داوە بە ئاوارەکانی هەرێمی کوردستان، بەهۆی رەخنەی ئەوان حکومەتی ئیسپانیا لە ساڵی 2015 بڕی هاوکاریەکەی بۆ زیاد کرد و، ملیۆنێک و 830 هەزار یۆرۆ هاوکاری هەرێمی کوردستانی کرد".
نوێنەرى حکومەتى هەرێمی کوردستان لە ئیسپانیا، گوتی:" حکومەتی هەرێمی باسک بەلێنی هاوکاریکردنی حکومەتی هەرێمی کوردستانیان داوە. لەگەڵیان لەسەر هێلین بۆ ئەوەی لەداهاتوودا باسکەکان یەکێکبن لەوانەی زۆرترین کۆمەک پێشکەش بە هەرێمی کوردستان دەکەن.
دابان شەدەلە ئاماژەی بەوەشکرد، لە ئیسپانیادا بەهۆی ئەنجامدانی هەڵبژاردن لە 20/12/2015ەوە حکومەت نییە، کە تائێستا سیستەمی دوو حزبی هەبوو، بەڵام ئێستا چەند پارتێکی بچوک دروست بوون و دەنگیان بەدەستهێناوە. ئێمە بۆ کۆکردنەوەی هاوکاری پەیوەندیمان بە حکومەتی کار بەڕێکەرەوە کردووە و گوتوویانە، ئەو دەسەڵاتەمان نییە تاکو حکومەتی نوێ دروست نەبێت ناتوانرێت هاوکاری بکەین".
شەدەلە گوتیشی:"چاوەڕوانی بڕیاربەدەستی تازە دەکەین کە بێنە سەرکار. رەنگە مانگی شوبات حکومەتی نوێ دروست ببێت. ئێمەش لای خۆمان چیمان بۆ بکرێت بۆ ئەوەی بتوانن لە ئەرکی سەرشانی حکومەتی هەرێم کەم بکەینەوە، درێخی ناکەین".
نوێنەرى حکومەتى هەرێم لە ئیسپانیا، باسی لەوە کرد، کە شەپۆلێکی چاوەڕوان نەکراوی ئاوارە و شەڕی داعش دوو شتی لەناکاو بوون کە دووچاری هەرێمی کوردستان بوون.
28/1/2016
بنیامین نهتهنیاهۆ سهرۆك وهزیرانی ئیسرائیل، رایگهیاند، لێدوانهكانی بان كی مۆن سكرتێری گشتی نهتهوهیهكگرتووهكان سهبارهت به شارۆچكه جولهكهنشینهكان، "پشتیوانییهكی بههێزه بۆ تیرۆر" .
ئهوهش پاش ئهوهدێت كه دوێنێ سێشهممه بان كی مون سكرتێری گشتی نهتهوهیهكگرتووهكان رهخنهی له چالاكییه نیشتهجێیهكانی ئیسرائیل گرت و بهوه وهسفیكردن كه "كردهوهگهلێكی گێچهڵ ئامێزانهیه"و پابهندبوونی ئیسرائیلی بهچارهسهری دهوڵهتی ئیسرائیلی و فهلهستینی، دهخاته ژێر پرسیارهوه، بهپێی سایتی روسیا یهوم.
ههروهها رایگهیاند كه بنیاتنانی شارۆچكه جولهكه نشینه نوێیهكان سوكایهتییه بهرانبهر به گهلی فهلهستین و كۆمهڵگهی نێودهوڵهتی و پاش بیستنی ئهو راپۆرتانهی باس لهدرووستكردنی بینای نیشتهجێبوونی نوێ دهكهن لهكهناری خۆرئاوا، ههست به بێزارییهكی زۆر دهكات.
نهتهنیاهۆ لهبهیاننامهیهكدا رایگهیاندووه : " بكوژه فهلهستینییهكان نایانهوێت دهوڵهتی فهلهستین درووست بكهن، بهڵكو ئهوان بهئاشكرا رایدهگهیهنن دهخوازن دهوڵهتی ئیسرائیل بڕوخێنن"، بهگوێرهی رۆیتهرز.
وتیشی ئهو لێدوانانهی بان كی مۆن جگه لهپشتیوانیكردنی تیرۆر هیچی تر نییه.
ئهو رهخنانهی بان كی مۆن، پاش ئهوهدێت كه پێنجشهممهی رابردوو ئیسرائیل رایگهیاند كه دهستبهسهر رووبهڕێكی فراوانی زهوی لهكهناری خۆرئاوای نزیك ئوردندا دهگرێت كه لهژێر دهستی ئیسرائیلدایه و تێیدا زیاتر له 150 خانووی نوێ بۆ هاوڵاتیانی ئیسرائیل درووستدهكات.
نوێترین زنجیره وتووێژی ئاشتی نێوان ئیسرائیل و فهلهستین لهنیسانی 2014دا ههرهسیهێنا و لهچهند مانگی رابردووشدا كردهوه تووندوتیژییهكانی نێوان ههردوولا بهشێوهیهكی بهرچاو زیادیانكردووه.
27/12016
بنكهی سهربازی هاوبهشی (لویس ماكۆرد) لهولایهته یهكگرتووهكانی ئهمریكا، ئامادهكاری بۆ ناردنی یهكهیهكی مووشهك هاوێژ دهكات، بۆ یارمهتیدانی هێزهكانی پێشمهرگه و سوپای عیراق له رووبهڕووبوونهوهی چهكدارهكانی رێكخراوی تیرۆریستی داعش.
ئاژانسی ئهسوشهیتد پریس بڵاویكردۆتهوه، ئهو یهكهی رهوانهی عیراق دهكرێت، بریتیه له یهكهی (JBLM)ی مووشهك هاوێژ، كه له 150 سهرباز پێكدێت و مووشهكانیان لهرێگهی مانگه دهستكردهكانهوه ئاراسته دهكرێن.
ئاماژه بهوهشكراوه، پێدهچێت مهبهست له نادرنی ئهو هێزه، یارمهتیدانی هێزهكانی پێشمهرگه و سوپای عیراق دهبێت، بۆ كۆنترۆڵكردنهوهی شاری موسڵ لهچهكدارهكانی رێكخراوی تیرۆریستی داعش و هێزهكهش له ههر دوو وڵاتی عیراق و كوهیت جێگیر دهكرێن.
له دوای ساڵی 2003وه، ئهو هێزه مووشهك هاوێژهی ئهمریكا له عیراق جێگیركرابوون و له ساڵی 2011دا، دوای رێككهوتنی نێوان عیراق و ئهمریكا ئهو هێزه له عیراق كشانهوه.
27/1/2016
کۆنفرانسێکی ئابووری بە ئامادەبوونی بەشێکی هەرە زۆری بەرپرسانی هەرێمی کوردستان و کەسایەتی و نوێنەری لایەنە سیاسییەکان ئەنجام دەدرێت و ڕاوێژکارێکی حکوومەتیش ڕایدەگەیەنێت کە نەخشەڕێگایەکی گرنگ دەخەنە ڕوو.
بڕیارە سەعات 10ی ئەمڕۆ چوارشەممە 27\1\2016 لە نێو هۆتێل (ڕۆتانا)ی شاری هەولێر و بە ئامادەبوونی ”نێچیرڤان بارزانی“، سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان، وەزیرەکان، ڕاوێژکارەکان، بەرپرسانی باڵای حزبی و کەسایەتییە سەرمایەدارەکان، کۆنفرانسێکی ئابووری ئەنجام بدرێت.
لەمبارەیەوە ”دڵشاد شەهاب“، ڕاوێژکاری ئابووریی حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە نێو کۆنفرانسەکەوە ڕایگەیاند، ئەمڕۆ هیچ بڕیارێک نادرێت، بەڵکو نەخشەڕێگایەک سەبارەت بە دۆخی ئابووریی هەرێمی کوردستان دەخرێتە ڕوو“. ئەوەشی ڕوونکردەوە کە لە نەخشەڕێگاکەدا 3 ئاراستەی سەرەکی ڕوونکراوەتەوە، ئاراستەی یەکەمیان کەمکردنەوەی خەرجییەکانە، ئاراستەی دووەم زیادکردنی داهات و سێیەمین ئاراستەش نەهێشتنی زیادەخەرجی یان پرسی چاکسازییە.
دڵشاد شەهاب باسیشی لەوە کرد کە ئەوەی ئەمڕۆ دەخرێتە ڕوو، بەرهەمی ماندووبوونی چەند مانگی ڕابردووە کە ئامانجی سەرەکی باشترکردنی دۆخی دارایی هەرێمی کوردستانە.
ڕاوێژکارەکەی حکومەتی هەرێمی کوردستان جەختیشی لەوە کردەوە کە ئامانجی کۆنفرانسەکەی ئەمڕۆ، خستنەڕووی چاکسازییەکان و نەخشەڕێگاکەیە کە ”سەرەنجام ئامانجەکە دابینکردنی مووچەی فەرمانبەرانە“.
27/1/2016
بە بیانووی دابەزاندنی نرخی کارتی ئینتەرنێت، کۆمپانیای (نەورۆز تیلیکۆم) خێرایی ئینتەرنێت لە چوارچیوەی تۆڕەکانی (ADSL) کەم دەکاتەوە، بەرپرسێکی ئەو کۆمپانیایەش دەڵێت کە ئەوان هەندێک خزمەتگوزاریی دیکە پێشکەش دەکەن.
دوای ئەوەی دوێنێ (باسنیوز) بڵاویکردەوە کە کۆمپانیای (نەورۆز تیلیکۆم)یش لە چوارچێوەی داواکارییەکەی وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندندا، بڕیاری کەم کردنەوەی نرخی کارتی ئینتەرنێتی داوە. ئەمڕۆ چوارشەممە 27\1\2016، وێنەی کارتە نوێیەکەی تۆڕەکانی ADSL بڵاوکرایەوە کە تێیدا دەردەکەوێت، خێرایی ئەو ئینتەرنێتە کەم کراوەتەوە.
لەمبارەیەوە ”ئومێد محەمەد ساڵح“، گوتەبێژی وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندنی حکوومەتی هەرێمی کوردستان بە (باسنیوز)ی ڕاگەیاند: ”هیچ شتێکی لەم شێوەیە نییە“، بەڵام وردەکاریی دیکەی نەخستە ڕوو.
هەر لەمبارەیەوە ”فاتیح ئیسماعیل ئەحمەد“، بەڕێوەبەری پەیوەندییەکان و ڕاگەیاندنی کۆمپانیای (نەورۆز تیلیکۆم) بە (باسنیوز)ی ڕاگەیاند: ”ئێمە کۆمەڵێک پابەندی لە سەر خۆمان هەبوو، لە بەرامبەر ئەوە کۆمەڵێک خزمەتگوزاریی دیکەمان پێشکەش بە بەکارهێنەر کردووە کە جیهازی (ADSL)ەکە لە سەر خۆمانە، بۆیە لەگەڵ دابەزاندنی نرخی کارتەکە، خێراییەکەش لە 5 مێگاوە بۆ 3 مێگا کەم کراوەتەوە“.
بە گوێرەی زانیارییەکانی (باسنیوز)، کۆمپانیای نەورۆز تیلیکۆم نرخی کارتی ئینتەرنێتی لە 60 هەزار دینارەوە بۆ 49 هەزار دینار دابەزاندووە و خێراییەکەشی لە ڕێگای تۆڕەکانی ADSL لە 5 مێگابایتەوە بۆ 3 مێگابایت کەم کردووەتەوە.
27/1/2016
رۆژنامە و میدیاكانی ئێران لە بابەت و هەواڵەكانی رۆژی سێشەممە 26-1-2016 گرنگییەكی تەواو بە سەردانەكەی حەسەن رۆحانی بۆ وڵاتانی ئەوروپا دراوە، لەگەڵ ئەوەشدا ئابووریی رەهەندێكی پرسێكی گرنگی میدیاكانی ئەو وڵاتەیە.
لە سەروتاری رۆژنامەی ئیبتکاردا نووسراوە، حەسەن رۆحانی، سەرۆککۆمار و مەحمود ئەحمەدی نەژاد، سەرۆک کۆماری پێشووی ئێران هەردووک باسیان لەوە کردووە کە سیستەمی پەروەردەی ئێران کارامە نییە، بەڵام هیچیان باس لە شێوازەکانی چارەسەرکردنی ناکەن. نووسەری سەروتاری ئەو رۆژنامە دەڵێت "مامۆستایانیش دەردەکە دەزانن و ئێوە دەبێ باسی دەرمانکردنی بکەن. ئاماژەی بەوەشداوە کە پەروەردەی ئێران کەوتووەتە دەست بازاڕییەکان و لە بەرژەوەندی خۆیان بەکاریدەهێنن".
رۆژنامەی شەهروەند نووسیویەتی سەردانی رۆحانی بۆ ئیتالیا و فەرەنسا، دەستپێکی قۆناخێکی نوێیە لە پەیوەندییەکانی ئێران و جیهان. ئەو رۆژنامەیە نووسیویەتی رۆحانی رایگەیاندووە، سیاسەتی تاران ئەوە دەبێت کە پەیوەندییەکانی لەگەڵ یەکێتی ئەوروپا پەرەپێبدات. ئاماژەی بەوەشداوە لە سەردانی رۆحانی بۆ ئیتالیاش، وەبەرهێنانی 5 ملیارد یۆرۆیی ئیتالیا لە کەرتی کانزایی ئێران یەکلایی بووەتەوە.
بەپێی هەواڵێکی رۆژنامەی ئەبرار، سویسرا 11.8 ملیۆن دۆلار پارەی بلۆککراوی ئێران لە بانکەکانی ئەو وڵاتەی ئازادکردووە. ئەو بڕە پارەیە لەنێوان ساڵەکانی 2007 تاوەكو 2012ـەوە بەهۆی گەمارۆکانی سەر ئێران، لە بانکەکانی سویسرا راگیرابوو. رۆژنامەی ئەبرار دەڵێت "ئازادکردنی ئەو پارە بلۆککراوە بە واتای ئەوەیە کە هەموو پارە بلۆککراوەکانی ئێران لە بانکە بیانییەکان ئازاد دەکرێن".
لە رۆژنامەی ئیعتماددا نووسراوە، وەزیری ئابووری ئێران پەردەی لەسەر 4 بەرنامەی گرنگی ئابووریی ئێران لە قۆناخی دوای هەڵگیرانی گەمارۆکان لادا. وەزیری ئابووری ئێران رایگەیاندووە، هەوڵدەدەن بەشی نەوت لە ئابووریی ئێران کەمبکەنەوە، رووبەڕووی بە حکومەتی کردنی ئابووری ببنەوە و هەروەها کەشی بازاڕ و کارکردن باشتر بکەن و ناوەندە ئابوورییەکان بدەنە کەرتی تایبەت.
رۆژنامەی جەوان رایگەیاندووە، سەرەڕای ئەوەی کە رێبەری ئێران و کارناسان لەبارەی قەیرانی پیربوونی دانیشتووانی ئەو وڵاتە هۆشدارییان داوە، بەڵام حکومەت بەشی تایبەت بە خەڵکی لە گەڵاڵەی شەشەمی گەشەپێدانی وڵاتدا سڕیوەتەوە.
لە رۆژنامەی رسالەتدا هاتووە، پۆلیسی ئێران هێزێکی تایبەت بە هەڵبژاردنەکانی پێکهێناوە. فەرماندەیی هێزەکانی پۆلیسی ئێران رایگەیاندووە، 250 هەزار کەس لە چوارچێوەی ناوەندی دابینکردنی ئاسایشی هەڵبژاردنەکان رێکخراون. لەو ناوەندەدا هێزەکانی پۆلیس فێری چۆنیەتی دابینکردنی ئاسایش دەکرێن لەکاتی هەڵبژاردنەکاندا.
رۆژنامەی هەمدڵی راپۆرتێکی لەبارەی تێچووی ماددی بانگەشەی هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی ئێران بە ناونیشانی هەر کورسی پەرلەمان چەندی تێدەچێت؟" بڵاوکردووەتەوە. ئەو رۆژنامە دەڵێت بۆ بانگەشەی هەڵبژاردن ناوەندی تایبەت هەیە کە هەرکامیان بە وەرگرتنی پارە، کەمپینی هەڵبژاردنی بەربژێرەکان بەڕێوە دەبەن. بەڕێوەبەرانی ئەو ناوەندانە دەڵێن بەربژێرەکان بە رێژەی جیاواز پارە بۆ بانگەشەکردن تەرخان دەکەن. بەگوتەی ئەوان، هەندێکیان بەتایبەت لە تاران تاوەکوو 800 ملیۆن تمەن پارە بۆ بانگەشەکردن تەرخان دەکەن.
27/1/2016
نوێنەری حکومەتى هەرێمی کوردستان لە رووسیا رایگەیاند، رووسیا بۆخۆی لە قەیراندایە و لە روویان نایەت داوای هاوکاریان لێ بکەن.
د. ئاسۆ جەنگى بورهان، نوێنەرى حکومەتى هەرێمی کوردستان لە رووسیا بە (تۆڕی میدیایی رووداو)ی راگەیاند: "وەکو نوێنەرایەتیەکانی دیکە نامەمان بۆ هاتووە کە هاوکاری بۆ هەرێمی کوردستان کۆبکەینەوە، بەڵام نەمانتوانیوە هیچ شتێک بکەین، چونکە ئەو وڵاتە خۆشی بەهۆی دابەزینی نرخی نەوت بۆخۆی لە قەیران و کێشەی دارایی دایە. نەک هەرداوای هاوکاریمان نەکردووە، بەڵکو لە رووشمان نایەت داوای هاوکاری بکەین".
نوێنەرایەتى حکومەتى هەرێمی کوردستان لە رووسیا بەدووری زانی رووسیا هاوکاری پێشکەش بە هەرێمی کوردستان بکات و گوتی: "بەرپرسانی رووسیا زۆر لە سیاسەتی ئێمە (وەک حکومەتی هەرێم) رازی نین، بۆیە نزیکایەتی ئەوان بۆ ئێمە باش نابێت. ئەگەر داوای هاوکاریش بکەین زەحمەتە هاوکارمان بن".
د. ئاسۆ جەنگى بورهان گوتیشی، بەرپرسانی رووسیا چەندین جار باسیان لەوەکردووە کە ئەوانیش ئاوارەکانی ئۆکرانیایان کەوتووەتە ئەستۆ و بەهۆی دابەزینی نرخی نەوت و دراوەکەیان لە قەیراندان.
27/1/2016
وهزیری دهرهوهی توركیا رایگهیاند، توركیا بایگۆتی وتووێژهكانی ئاشتی ژنێف دهكات، ئهگهر پارتی یهكێتی دیموكرات(پهیهده) بهشداری بكات.
مهولود چاوش ئۆغڵو وهزیری دهرهوهی توركیا لهمیانهی چاوپێكهوتنێكیدا لهگهڵ كهناڵی تهلهفزیۆنی (ئێن تی ڤی) رایگهیاند، پارتی یهكێتی دیموكرات(پهیهده) كه شهڕی رێكخراوی تیرۆریستی داعش دهكات و لهلایهن ئهمریكاوه پشتیوانی دهكرێت، رێكخراوێكی تیرۆریستیه و هیچ شوێنێكی نییه لهسهر مێزی گفتوكانی نێوان ئۆپۆزسیۆنی سوریا و رژێمی سوریا.
ئهوهش لهكاتێكدایه، بڕیاره لهم ههفتهیهدا لهشاری ژنێفی سویسرا كۆنگرهی ئاشتی تایبهت بهچارهسهركردنی قهیرانی سوریا سازبكرێت.
26/1/2016
سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان لەبارەی کۆبوونەوەکەی ئەمڕۆی بارزانی لەگەڵ سەرۆک و سکرتێر و نوێنەرانی حزبە سیاسییەکانی کوردستان ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە. ئەمەی خوارەوە دەقەیەکەتی:
ئەمڕۆ سێشەممە 26ـی 1ـی 2016 لە سەلاحەدین سەرۆك و سكرتێر و نوێنەری پارتە سیاسییەكانی هەرێمی كوردستان بە مەبەستی گۆڕینەوەی ڕاوبۆچوون لەسەر پرسە هەنووكەییەكانی هەرێمی كوردستان و گەیشتن بە كۆدەنگی و دۆزینەوەی ڕێگەچارە بۆ گرفتەكان لەگەڵ بەڕێز مەسعود بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان كۆبوونەوە.
لە كۆبوونەوەكەدا بەڕێز كۆسرەت ڕەسووڵ جێگری سەرۆكی هەرێمی كوردستان و هەروەها سەرۆك و جێگری سەرۆكی حكوومەت ئامادە بوون.
سەرەتا سەرۆكی هەرێمی كوردستان وتەیەكی بۆ ئامادەبووانی كۆبوونەوەكە پێشكەش كرد و باسی بارودۆخی سیاسیی هەرێمی كوردستانی كرد و داوای لە ئامادەبووان كرد كە لە كۆبوونەوەكەدا بەشێوەیەكی بەرپرسیارانە بیر لە چارەسەركردنی بارودۆخەكە بكەنەوە و بە پێویستی زانی كە دوور لە موزایەداتی سیاسی پرسی سەرۆكایەتیی هەرێم چارەسەر بكرێت و هەروەها تیشك بخرێتە سەر چارەسەركردنی گرفتەكانی خەڵك و پاراستنی متمانەی نێوان خەڵك و پارتە سیاسییەكان.
سەرۆكی هەرێمی كوردستان پشتیوانیی خۆیشی بۆ هەموو هەنگاوێك ڕاگەیاند كە ببێتە هۆی دروستبوونی متمانە و شەفافییەت و دادپەروەری. هەروەها لە درێژەی قسەكانیدا كورتەیەكی لەبارەی شەڕی داعش و ڕیفراندۆم و مافی گەلی كوردستان لە دیاریكردنی چارەنووس خستەڕوو.
هەر لەم كۆبوونەوەیەدا ئامادەبووان ڕا و سەرنج و تێبینی و پێشنیارەكانی خۆیان لەبارەی پرسی سەرۆكایەتی و كاراكردنی پارلەمان و قەیرانی دارایی و ڕیفراندۆم خستەڕوو و بەڕێزان سەرۆكی حكوومەت و جێگری سەرۆكی حكوومەت هەنگاوەكانی حكوومەتیان لەبارەی ڕێوشوێنەكانی ڕووبەڕووبوونەوەی قەیرانی ئابووری و هەروەها چاكسازی و داهات و خەرجییەكانی حكوومەتیان بۆ كۆبوونەوەكە شی كردەوە.
كۆبوونەوەی نێوان سەرۆكی هەرێم و پارتە سیاسییەكانی هەرێمی كوردستان گەییشتە ئەم بڕیار و ئەنجامانە:
یەكەم: بەشداربووانی كۆبوونەوەكە ستاییشی گیانفیدایی و قوربانیدانی هێزی پێشمەرگەی كوردستانیان لە شەڕی تیرۆریستانی داعش كرد كە لە بارودۆخێكی سەختدا قارەمانانە بەرگری لە گەل و نیشتیمان دەكەن و پاڵپشتیی تەواوی خۆیان بۆ هێزی پێشمەرگەی كوردستان ڕاگەیاند و كۆبوونەوەكە بە پێویستی زانی كە تێكڕای لایەنە سیاسییەكان بەرپرسانە مامەڵە لەگەڵ ڕووداو و پێشهاتەكان و بارودۆخی هەستیاری ئێستا بكەن و لە ئاست بەرپرسیارێتیی مێژوویی خۆیان و متمانەی جەماوەریدا بن.
دووەم: بەشداربووانی كۆبوونەوەكە پاڵپشتیی خۆیان بۆ پڕۆسەی ڕیفراندۆم ڕاگەیاند و بە پێویست زانرا كە بۆ سەرخستنی پڕۆسەی ڕیفراندۆم كۆدەنگییەكی نیشتیمانی ساز بدرێت ئەویش لە ڕێگەی یەكخستنەوەی ناوماڵی كوردستان و پتەوتركردنی متمانەی نێوان لایەنە سیاسییەكان و خەڵكی هەرێمی كوردستان. هەر پەیوەست بەم باسەوە لایەنە سیاسییەكان ئەوەیان دووپات كردەوە كە پێویستە ئەو دەرفەتە بە خەڵكی كوردستان بدرێت كە ڕای خۆیان لەبارەی چارەنووسی خۆیان بە جیهانییان ڕابگەیێنن.
سێیەم: كۆبوونەوەكە نیگەرانیی خۆی سەبارەت بە دیاردەی كۆچ بۆ هاندەران و قووڵبوونەوەی كێشەكانی خەڵك نیشان دا و دڵنیایی دایە خەڵكی كوردستان كە بەیەكەوە قەیرانەكان تێدەپەڕێندرێن و لایەنەكان پشتیوانیی تەواوی خۆیان بۆ ناڕەزایەتی و داواكاریی خەڵك ڕاگەیاند و بە ئاماژەدان بە كورتهێنانی بودجە داوایان كرد كە هەموو ڕێگەیەك بگیرێتەبەر بۆ چارەسەركردنی كێشەی بێ مووچەیی و بۆ ئەم مەبەستەش پاڵپشتیی خۆیان بۆ هەوڵ و ڕێوشوێنەكانی حكوومەت بۆ سیاسەتی دەستپێوەگرتن و كەمكردنەوەی خەرجییەكان و چاكسازی و دۆزینەوەی ڕێگەچارە بۆ گرفتەكان ڕاگەیاند بە جۆرێك كە ڕێوشوێنەكانی حكوومەت كەمترین گوشار بۆ چینی هەژار و كەمدرەامەت و فەرمانبەران بهێنێت و كەمكردنەوەی مووچەی فەرمانبەرانیش وەك پاشەكەوت بۆ خودی فەرمانبەران لای حكوومەت بمێنێت و بە هیچ شێوەیەكیش مووچە و مافی فەرمانبەران نەفەوتێت، هەروەها ئەم سیاسەت و ڕێوشوێنانە بەشێوەیەكی گشتی خزمەتی بەدیهاتنی دادپەروەری و نەهێشتنی گرفتە داراییەكان بكات.
چوارەم: بەشداربووانی كۆبوونەوەكە لەسەر ئەوە هاوڕابوون كە پێویستە بە سوودوەرگرتن لە ئەزموونەكان هەرچی زووترە پارلەمان كارا بكرێتەوە و زەمینەیش بۆ ئاشتەوایی سیاسی نێوان لایەنەكان خۆش بكرێت و بۆ ئەو مەبەستەیش بڕیار درا كۆمێتەیەكی تایبەت پێكبهێندرێت كە ئەركەكەی بریتی دەبێت لە زەمینەسازی بۆ كاراكردنەوەی پارلەمان و حكوومەت و چارەسەری پرسی سەرۆكایەتی و سەرخستنی ڕیفراندۆم. هەروەها ئەو كۆمیتەیە لە ماوەی حەفتەیەكدا كارەكانی تەواو دەكات و ئەنجامەكانی دەخاتە بەردەم كۆبوونەوەی داهاتووی پارتە سیاسییەكان لەگەڵ سەرۆكی هەرێمی كوردستان.
پێنجەم: سەبارەت بە گۆڕانكارییەكانی ناوچەكە كۆبوونەوەكە جەختی كردەوە كە هەرێمی كوردستان نابێتە بەشێك لە ململانێكانی ناوچەكە و تەئكیدی لە سەر پاراستنی مافی دیاریكردنی چارەنووس و مافە دیموكراتییەكانی گەلی كوردستان كردەوە.
شەشەم: كۆبوونەوەكە بە پێویستی زانی كە دیالۆگ و دانوستان لەگەڵ بەغدا بەردەوام بێت لەپێناو گەییشتن بە چارەسەركردنی كێشەكان.
26/1/2016
بەشێک کوردانی دانیشتووی بەغدا رای دەگەیەنن، لەلایەن چەکداران و لە رێگەی مۆبایلەوە، ھەڕەشەی (شار ەدەرکردن)یان لێ دەکرێت، لەکاتێکدا ئەو کوردانە بەشێکیان سەدان ساڵە بە بنەماڵەوە نیشتەجێی ئەو شارەن.
عیماد عەبدولخالق کوردێکی دانیشتووی گەڕەکی ئەعزەمییەی شاری بەغدایە و بە (باس)ی راگەیاند: "ئێمە وەک بنەماڵەیەکی کورد، زیاتر لە پەنچا ساڵە نیشتەجێی شاری بەغداین و لە ماوەی رابردوودا ھیچ کێشەیەکمان نەبووە، بەڵام ھەفتەی رابردوو دوو کەس، کە دەموچاویان نامۆ بوو و چەکی جۆری دەمانچەشیان پێ بوو، ھاتنە پێش دەرگاکەمان و پێیان راگەیاندین بەغدا بەجێ بھێڵین".
راشی گەیاند: "دوای ئەم رووداوە، راستەوخۆ پۆلیسمان ئاگادار کردەوە، بەڵام پۆلیسیش تا ئێستا ھیچ کەسێکی دەستگیر نەکردووە".
گوتیشی: "بەپێی زانیارییەکانم لە گەڕەکەکانی دیکەش ھەڕەشە لە کورد دەکرێت، ئێمە ناتوانین لەم شارە کۆچ بکەین، چونکە زۆربەمان فەرمانبەرین و کارمان لێرەیە".
نەجیب محەمەد، ھاووڵاتییەکی دیکەی کوردی دانیشتووی بەغدایە و رای گەیاند: "شەوێکیان تەلەفۆنێکم بۆ ھات، کە ھەڵمگرت یەکسەر دەستی کرد بە جنێودان بە کورد و سەرۆکی ھەرێم و ئاڵا و خاکی کوردان، پێمگوت لەبەرچی ئەو ھەموو جنێوانە دەدەی، یەکسەر گوتی پێویستە بەغدا بەجێب ھێڵن و بگەڕێنەوە بۆ کوردستانەکەتان".
گوتیشی: "لەبەر پاراستنی خۆم و ماڵ و منداڵەکانم بەناچاری بەغدام جێ ھیشتووە و ئاوارەی شاری کەرکووک بووینە".
راشی گەیاند: "لە دوای رووداوەکانی چەند مانگی رابردووی قەزای خورماتوو، کە شەڕ لەنێوان کوردی قەزاکە و چەکدارانی حەشدی شەعبی دروست بوو، لەو کاتەوە تا ئێستا کوردەکانی بەغدا ھەڕەشەیان لێ دەکرێت".
وەک لە ماڵپەڕی فەرمیی سەرۆکایەتیی کۆمار لە ٢١/١/٢٠١٦ بڵاو بووەتەوە، فوئاد مەعسوم، سەرکۆماری عێراق، پێشوازیی کردووە لە شاندێکی سەرۆک ھۆزە کوردەکانی شاری بەغدا و لە کۆبوونەوەکەدا گفتوگۆ لەسەر رەوش و گوزەرانیان کراوە، لە دیدارەکەدا سەرکۆمار داوای کردووە لایەنە پەیوەندیدارەکان لە رووی یاساییەوە، کار لەسەر ئەوە بکەن، کە چتر ھەڕەشە لە کوردەکانی بەغدا نەکرێت.
ماڵپەڕەکە لە زاری فوئاد مەعسوم بڵاوی کردووەتەوە، ھەر لایەن و گرووپێک ھەڕەشە بکاتە سەر کوردەکانی بەغدا، ئەوا لێپێچنەوەی لەگەڵ دەکرێت، چونکە کورد لە سەردەمی عەباسییەکانەوە تاوەکو ئێستا لە بەغدا بوونی ھەیە.
ھەڕەشەکردن لە کوردەکانی بەغدا پتر دوای ئاڵۆزییەکانی ١٢ تشرینی دووەمی ٢٠١٥ی خورماتوو دێت، کە شەڕ و پێکدادان لەنێوان کوردەکانی خورماتوو و چەکدارانی حەشدی شەعبی دروست بوو.
ئەم ئاڵۆزییانەش کاردانەوەی گرووپە چەکدارە شیعەکانی بەغدای لێ کەوتەوە و لە بەغداوە دەستیان کردووە بە ھەڕەشەکردن لە کوردان.
عەمار توعمە، ئەندامی لیژنەی ئاساییش و بەرگری لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، بە (باس)ی راگەیاند: "سەبارەت بە ھەڕەشەکردن لە کوردانی بەغدا، رەنگە ئەمە گرووپێکی توندڕەو بن و بەو کارە ھەستابن و نیازیان ھەڵگیرسانی ئاژاوە و شەڕی نەتەوە و تایفییە، ھیچ ھێزێکی حکوومی راستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ بۆی نییە ھەڕەشە لە ھیچ کەس و لایەنێک و نەتەوەیەک بکات".
گوتیشی: "پێویستە لایەنە پەیوەندیدارەکان بە کاری خۆیان ھەستن و ئەو تاقم و گرووپانە دەستگیر بکەن، کە ھەڕەشەی کوشتن و شاربەدەرکردنی کوردانی بەغدا دەکەن، کوردەکانی بەغدا لەمێژە لە شاری بەغدا بوونیان ھەیە و لە سەردەمی بەعسدا ستەمیان لێ کراوە، نابێت لە عێراقی نوێدا رووبەڕووی فشار و ستەم ببنەوە".
پێشتر ئەشواق جاف، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لە لێدوانێکیدا رای گەیاندبوو: "کوردەکانی بەغدا ھەڕەشەی جدییان لەسەرە و پێویستە حکوومەتی عێراقی ھەڵوێستی ھەبێت و چیتر کورد لە بەغدا ھەڕەشەی لێ نەکرێت".
راشی گەیاندبوو: "توندوتیژی و ھەڕەشە دژ بە کوردان لە بەغدا لەلایەن میلیشیا شیعەکان، بۆ نانەوەی ئاژاوەیە لە نێوان پێکھاتەکان، لە کاتێکدا لە دەستووری عێراقدا رێگری لەوە کراوە، بەڵام تا ئێستا ئەنجومەنی نوێنەران باسی ئەو ھەڕەشانەی نەکردووە".
زیاتر لە ٢٠٠ ھەزار ماڵباتی کورد لە شاری بەغدان و زۆرینەیان لە گەڕەکانی جەمیلە و سەدر و ئەعزەمییە و چەند گەڕەکێکی دیکە نیشتەجێن، بەشی زۆری کوردەکانی بەغدا لە ھۆزەکانی ئەرکەوازی و باجەلان و دەلۆ و زەھاوی و قەرەلۆس و ملک شاھی پێکھاتوون. لە شەستەکان و حەفتاکانی سەدەی رابردووشدا بەشێکی زۆر لە خێزانەکانی باشووری کوردستان بە ھۆی کار و وزەیفەوە نیشتەجێی بەغدا بوونە. کورد لە بەغدا یەک پۆستی وەک ئیستحقاقی ھەڵبژاردن بەدەست ھێناوە، ئەویش کورسییەکی ئەنجومەنی پارێزگای بەغدایە.
26/1/2016
دوای ئەوەی مەسعوود بارزانی سەرۆکی هەرێمی كوردستان لەم هەفتەیەدا لە لێدوانێكیدا بۆ رۆژنامەی گاردیەنی بەریتانی باسی لەوە كرد كە سەربەخۆیی كوردستان نزیكە، كاردانەوەی جۆراوجۆری لێكەوتەوە.
رادیۆی ئێران كە رادیۆی فەرمیی حكوومەتی كۆماری ئیسلامیی ئێرانە لە میانەی بەرنامەكانیدا لە شرۆڤەی ئەم بابەتەدا بڵاوی كردەوە: "كە سەربەخۆیی كوردستان نەتەنیا قازانجی بۆ كورد نابێت، بەڵكوو زەرەر بە سەرۆكی هەرێمی كوردستان و بەرژەوەندیی گشتی كورد دەگەیەنێ."
ئەو رادیۆیەی ئێران ئەوەشی ئاشكرا كردووە كە "جیابوونەوەی كورد لە عێراق كاریگەریی لەسەر كوردی ئێرانیش دەبێت و ئەمەش زیان بە بەرژەوەندیی كورد و پێكهاتەكانی دەگەیەنێت كە پیلانی دوژمنانی كورد و عێراقە كە دەیانەوێ قازانج و كەڵكی لێوەربگرن."
لە كۆتاییدا ئەوەشی خستووەتەڕوو كە:"گۆڕانكاری و ئاڵوگۆڕە ناوچەییەكان لە روانگەی نێودەوڵەتییەوە لەبارەی سەربەخۆیی هەرێمی كوردستانەوە بە ئەرێنی وەسف ناكرێن."
هەواڵ و شرۆڤەی ئەم رادیۆ فەرمییەی ئێران لەبارەی دژایەتێكردنی سەربەخۆیی كوردستان لە كاتێكدا بڵاو دەبێتەوە كە بەشێكی زۆر لە وڵاتانی ئەورووپی و روانگەی نێودەوڵەتی لەبارەی ئەم پرسەوە ئەرێنییە و ئەم هەڵوێستەی ئێرانیش نوێ نییە و بەردەوام بەرپرسانی فەرمیی كۆماری ئیسلامی باس لە یەكگرتوویی و یەكپارچەیی خاكی عێراق دەكەن و دژی سەربەخۆیی كوردستانن.
هەفتەی رابردووش ماڵپەڕی "دیپلۆماسیی ئێرانی" وتارێكی شیكاریی لەبارەی پرسی سەربەخۆیی هەرێمی كوردستان بڵاو كردەوە.
basnews
26/1/2016